28 ਲੱਖ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ 19 ਖ਼ਤਰਨਾਕ! ਸਤਿਆ ਨਿਕੇਤਨ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ MCD ਦੇ ਸਰਵੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਵਾਲ?
ਸਤਿਆ ਨਿਕੇਤਨ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ MCD ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਤਿਆ ਨਿਕੇਤਨ ਇਲਾਕੇ ‘ਚ 5 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਪੇਇੰਗ ਗੈਸਟ (PG) ਇਮਾਰਤ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ‘ਚ 7 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਧਾਨੀ ‘ਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਖਸਤਾ ਹਾਲ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਰਚਾ ‘ਚ ਹੈ। ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ। MCD ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇ ਦੌਰਾਨ 27,84,286 ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 19 ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਰਵੇ ‘ਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਰਾਰਾਂ, ਝੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਹੋਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਢਾਂਚਾਗਤ ਜਾਂਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ 980 ਜਾਇਦਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ MCD ਨੇ ਲਗਭਗ 980 ਜਾਇਦਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਤੋੜਫੋੜ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ 460 ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ 1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਤੇ 708 ਸੀਲਿੰਗ ਸਬੰਧੀ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। 720 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋੜਫੋੜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।
MCD ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਟੈਕਸ ਤੇ 2007 ‘ਚ ਕਨਵਰਜ਼ਨ ਫੀਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀਤਾ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ 50 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ?
MCD ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਦਸੇ ‘ਚ ਡਿੱਗੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ‘ਚ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕਾਲੋਨੀ ‘ਚ ਲਗਭਗ 55 ਵਰਗ ਗਜ਼ ਦੇ ਪਲਾਟ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਸੀ ਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ‘ਚ ਬਣੀ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਇਹ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ PG ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। MCD ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਤਿਆ ਨਿਕੇਤਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ MCD ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇ ਦੌਰਾਨ 27,84,286 ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 19 ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਰਵੇ ਦੌਰਾਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੋ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਬੇਸਮੈਂਟ ‘ਚ ਕੰਮ ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ
ਸਥਾਨਕ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਇਮਾਰਤ ਡਿੱਗਣ ਲਈ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ‘ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਅਜੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। MCD ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੰਜੀਵ ਖਿਰਵਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਸਮੈਂਟ ‘ਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ।
ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ PG ਸੀ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਐਕਟ, 1957 ਦੀ ਧਾਰਾ 349 ਤਹਿਤ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਧਾਰਾ 349 ਤੇ 491 ਤਹਿਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਏ ਹਾਦਸੇ
ਇਸ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਇਮਾਰਤ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। 30 ਮਈ ਨੂੰ ਸੈਦੁਲ ਅਜਾਇਬ ‘ਚ ਇਮਾਰਤ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਛੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। 3 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੌਜ਼ ਰਾਣੀ ਇਲਾਕੇ ‘ਚ ਇੱਕ ਬੈੱਡ ਐਂਡ ਬ੍ਰੇਕਫਾਸਟ ‘ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ 23 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ 11 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜੂਨ ‘ਚ ਮਲਕਾ ਗੰਜ ਸਬਜ਼ੀ ਮੰਡੀ ਇਲਾਕੇ ‘ਚ ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਤੇ ਕਰਾਵਲ ਨਗਰ ‘ਚ ਚਾਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਵੀ ਡਿੱਗ ਗਈ ਸੀ।
MCD ਦੇ ਚਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਸਪੈਂਡ
ਸਤਿਆ ਨਿਕੇਤਨ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ MCD ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਚਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਤਮਕ ਕਾਰਵਾਈ ਲੰਬਿਤ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਗਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਵਿਜੇ ਗੋਇਲ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਉਠਾਇਆ, ਪਰ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ X ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ’ਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਛੇ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਤੱਕ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤੇ ਜਰਜਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। Source: TV9Hindi.com
