ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਭਾਜਪਾ-ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼, ਕਈ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਮੀਕਰਨ

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਭਾਜਪਾ-ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ Photo Credit : Social Media

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮੁੜ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ-ਵਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤਾਕਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਲਗਭਗ 21 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਵੋਟ ਕਾਂਗਰਸ ਜਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਣਿਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ 23 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ 9 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਕੁੱਲ 32 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੜ੍ਹਤ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਹੋਰ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਚੋਣੀ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਠਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਵੋਟ ਆਧਾਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਪੂਰਕ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਪੇਂਡੂ ਪੰਜਾਬ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਲਵਾ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੋਟ ਆਧਾਰ ਇਕੱਠੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਡ

ਖਰੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ 58,045 ਵੋਟਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ 46,622 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 11,423 ਵੱਧ ਸਨ। ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ 57,918 ਵੋਟਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ 48,008 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 9,910 ਵੱਧ ਸਨ। ਸਮਾਣਾ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ-ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 44,258 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜੋ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ 36,141 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 8,117 ਵੱਧ ਸਨ।

ਪਟਿਆਲਾ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ 45,502 ਵੋਟਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ 37,446 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 8,056 ਵੱਧ ਸਨ। ਮੌੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ 43,237 ਵੋਟਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ 35,211 ਵੋਟਾਂ ਤੋਂ 8,026 ਵੱਧ ਸਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੱਛਮੀ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ 42,388 ਵੋਟਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ 35,012 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 7,376 ਵੱਧ ਸਨ। ਫਗਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਜਪਾ-ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ 37,000 ਵੋਟਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ 30,349 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 6,651 ਵੱਧ ਸਨ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨ

ਅਟਾਰੀ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ 37,897 ਵੋਟਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ 32,479 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 5,418 ਵੱਧ ਸਨ। ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ 40,543 ਵੋਟਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ 36,230 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 4,313 ਵੱਧ ਸਨ। ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ 60,797 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜੋ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ 55,541 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 5,256 ਵੱਧ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਹਲਕੇ ਦੇ ਬਲਾਚੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ 29,472 ਵੋਟਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ 22,684 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਨ।

ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ-ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ 42,808 ਵੋਟਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ 39,898 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਗੇ ਸਨ। ਮਾਝਾ ਦੇ ਦੀਨਾਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬੇਹੱਦ ਕਰੀਬੀ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ 45,919 ਵੋਟਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ 45,319 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ 600 ਵੱਧ ਸਨ। ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਲੰਬੀ, ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ, ਬਠਿੰਡਾ ਦਿਹਾਤੀ ਅਤੇ ਬੁਢਲਾਡਾ ਵਰਗੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਗਣਿਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ

ਇਹ ਗਣਿਤਿਕ ਗਣਨਾ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰ, ਸਥਾਨਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਪਸੰਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ। ਕਿਸਾਨੀ ਮੁੱਦੇ, ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਮੁੱਦੇ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਰੁਝਾਨ ਵੀ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ 2027 ਦੀ ਚੋਣੀ ਲੜਾਈ ਹਾਲੇ ਦੂਰ ਹੈ। ਅਸਲ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਵੋਟਰ ਇੱਕੋ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਸਕਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਚੋਣੀ ਗਣਿਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਠਜੋੜ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।