ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ! ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਨਾ ਖਾਣ? ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਣੋ
Navratri 2026: ਨਰਾਤੇ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣਾ ਸਹੀ ਹੈ? ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਰ ਤੋਂ ਜਾਣੋ...
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਵਰਤ 'ਚ ਕੀ ਨਾ ਖਾਣ?
11 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਸ਼ਾਰਦੀਆਂ ਨਰਾਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਕਸਰ ਉਲਝਣ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਖਾਧਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਵੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਸਮੇਂ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖਾਧੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਵੀ ਸੋਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਖਾਣਗੇ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਕਈ ਲੋਕ ਪੂਰੇ ਨੌਂ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਮਾਹਰ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਡਾ. ਨਿਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ (ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਅਤੇ ਯੂਨਿਟ ਹੈੱਡ, ਇੰਟਰਨਲ ਮੈਡੀਸਨ, ਯਥਾਰਥ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਨੋਇਡਾ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਅਕਸਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਖਾਧਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਗ਼ਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਬੂਦਾਣਾ, ਆਲੂ, ਕੁੱਟੂ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾੜੇ ਦੇ ਆਟੇ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਬੂਦਾਣੇ ਦੀ ਖਿਚੜੀ, ਆਲੂ ਅਤੇ ਤਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੁੱਟੂ ਦੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਘੱਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਨਸੁਲਿਨ ਜਾਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ
ਇਸ ਲਈ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੀ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ ਕਿ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਖਾਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਓ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਰਹੋ। ਵਰਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰੋ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣਾ ਸਹੀ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ?
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਇਨਸੁਲਿਨ ਜਾਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕਾਰਨ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਯਾਨੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ (ਡਿਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ) ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਅਸਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਘੱਟ ਖਾਣ ਕਾਰਨ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਟਾਈਪ-1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿਡਨੀ ਜਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।