ਕੀ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਖਰਾਟੇ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਰਨ
ਖਰਾਟੇ ਮਾਰਨਾ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਖਰਾਟੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2 ਤੋਂ 3 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਖਰਾਟੇ ਮਾਰਨਾ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਖਰਾਟੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2 ਤੋਂ 3 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਰਾਟਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮਰਦ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਈਐਨਟੀ (ENT) ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐਚਓਡੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਰਵੀ ਮਹਰ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਾਟੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ?
ਡਾ. ਰਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਾਟੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਣ ਦੇ ਕਈ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਸਾਹ ਦੀ ਨਾਲੀ ਦੀ ਬਣਤਰ: ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਏਅਰਵੇਅ (ਸਾਹ ਦੀ ਨਾਲੀ) ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਤਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਕੰਬਣੀ (Vibration) ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਖਰਾਟਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਸਟਰੋਨ ਵਰਗੇ ਹਾਰਮੋਨ ਏਅਰਵੇਅ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਾਟੇ ਘੱਟ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਰਬੀ ਦਾ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣਾ: ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਬੀ (Fat) ਦਾ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖਰਾਟੇ ਆਉਣ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ?
ਖਰਾਟੇ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਯਾਨੀ ਨੱਕ ਅਤੇ ਗਲੇ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਲੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਬਣੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੋਟਾਪਾ, ਟੌਂਸਿਲ, ਨੱਕ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦਾ ਵਿੰਗਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਡਾ. ਰਵੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਹਲਕੇ ਖਰਾਟੇ ਆਉਣਾ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ‘ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ’ (Sleep Apnea) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਦੇ ਅਹਿਮ ਉਪਾਅ
ਖਰਾਟਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੁਕਤੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:
- ਵਜ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ: ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖੋ।
- ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਧੂਮਰਪਾਨ ਛੱਡੋ।
- ਸੌਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਸਿੱਧੇ ਸੌਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਰਵਟ ਲੈ ਕੇ ਸੌਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ।
- ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ: ਜੇਕਰ ਖਰਾਟੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
