ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੁਨੀਆ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਗਜ਼ ਕੌਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਅਮਰੀਕਾ-ਵਿਅਤਨਾਮ ਤੱਕ ਡਿਮਾਂਡ
China paper production: ਡਿਜੀਟਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਈ-ਕਾਮਰਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਗਜ਼ ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਕਿੰਗ ਕੌਣ?
ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਗਜ਼ ਕਿੱਥੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਚੀਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਭਾਰਤ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜੋ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੌਪ ਪੰਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਚੀਨ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਪੇਪਰਬੋਰਡ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। 2024 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਪੇਪਰਬੋਰਡ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ 33 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ 15 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ 5 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲਿਆ?
ਚੀਨ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕਿਵੇਂ?
ਚੀਨ ਇੰਝ ਹੀ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।
1- ਦੇਸ਼-ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੰਗ
ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕਾਰਨ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੋਰੀਗੇਟਿਡ ਬਾਕਸ, ਪੇਪਰ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਕਾਗਜ਼, ਟਿਸ਼ੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਪੇਪਰ ਬੈਗ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਈ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਵਧਣ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਈ-ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਫੂਡ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੇ ਪੇਪਰ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
2- ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ
ਚੀਨ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਹਾਈਜੀਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। 2022 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚੀਨ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਬਾਦੀ 65.2 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ
ਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਪੇਪਰਬੋਰਡ ਉਤਪਾਦਕ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 12.43 ਕਰੋੜ ਟਨ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਪੇਪਰਬੋਰਡ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਖਪਤ ਕਰੀਬ 12.40 ਕਰੋੜ ਟਨ ਰਹੀ।
ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਾਰਨ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਵੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੁਲਾਰਾ
ਚੀਨ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪੇਪਰ ਬੈਗ, ਪੇਪਰ ਬਾਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਖੁਦ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਪਭੋਗਤਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਾਗਜ਼ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫੋਟੋ: Pexels
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਮੰਗ?
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਰਜਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਚੀਨ ਤੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਆਯਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਅਤਨਾਮ, ਜਾਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਜਰਮਨੀ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਚੀਨ ਤੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਆਯਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਗਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?
ਕਾਗਜ਼ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪਲਪਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਤਲੀ ਲੁਗਦੀ ਨੂੰ ਕਲੋਰੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਬਲੀਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣ ਸਕੇ।
ਹੁਣ ਕਾਗਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 99 ਫੀਸਦੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਲੁਗਦੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਜਾਲੀ ‘ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਰੋਲਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸੁਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਿੱਲੇ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ 100 ਤੋਂ 200 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਗਰਮ ਰੋਲਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਭਾਫ਼ ਬਣ ਕੇ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਲੈਂਡਰਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਚਿਕਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਪੇਪਰ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।