No Tobacco Day: ਚੀਨ ਦੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ਼? ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਬਣ ਰਹੀਆਂ
China's Tobacco Empire: ਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਗਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸਿਗਾਰਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਵਾਈਆਂ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪਿੱਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵ ਤੰਬਾਕੂ ਰਹਿਤ ਦਿਵਸ ਹੈ ਤਾਂ ਆਓ ਦੇਖੀਏ ਕਿ ਚੀਨ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ, ਕਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਤੋਂ ਤੰਬਾਕੂ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੰਬਾਕੂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਨੂੰ ਤੰਬਾਕੂ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੰਬਾਕੂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਤੰਬਾਕੂ ਰਹਿਤ ਦਿਵਸ (31 ਮਈ) ‘ਤੇ, ਆਓ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਚੀਨ ਤੰਬਾਕੂ ਹੱਬ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ। ਕਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ ਚੀਨ ਤੋਂ ਤੰਬਾਕੂ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ? ਚੀਨ ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਕਿਹੜੇ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜ ਚੋਟੀ ਦੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਕੌਣ ਹਨ?
ਚੀਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਕੋਈ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਤੰਬਾਕੂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਚਾਈਨਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਤੰਬਾਕੂ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੰਬਾਕੂ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਮਤ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਯੂਨਾਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਕਿਸਾਨ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਉਪਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 35-40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਕੱਲੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 2.1 ਤੋਂ 2.4 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਿੰਟ ਲੱਖਾਂ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਪੈਕ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚੀਨੀ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਕੌਣ ਹੈ?
ਚੀਨ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਚਾ ਤੰਬਾਕੂ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਵੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 125 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਢੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਮੁੱਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਮੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
Photo Credit: Unsplash
ਸਥਾਨਕ ਸਿਗਰਟ ਉਦਯੋਗ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੰਬਾਕੂ ਪੱਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਅਕਸਰ ਚੀਨ ਤੋਂ ਅਰਧ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਤੰਬਾਕੂ ਆਯਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਤੰਬਾਕੂ ਨਿਰਯਾਤ $9 ਅਤੇ $10 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। 60% ਨਿਰਯਾਤ ਕੱਚੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 40% ਤਿਆਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਜਾਂ ਈ-ਸਿਗਰੇਟ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਮਰੀਕਾ ਚੀਨ ਦੇ ਤੰਬਾਕੂ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗਾਹਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਗਰਟਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਸਸਤੇ ਪਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਲੋੜ ਜੋ ਚੀਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 80-90 ਫੀਸਦ ਈ-ਸਿਗਰੇਟ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Photo Credit: Unsplash
ਚੀਨ ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਕੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਆਮ ਜਨਤਾ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਗਰਟਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਨਿਕੋਟੀਨ ਸਲਫੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਅਰਕ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਇਲਾਜਾਂ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਤੰਬਾਕੂ ਚੀਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਤੰਬਾਕੂ ਦੀਆਂ ਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਕਟਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਗਜ਼ ਵਰਗੇ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜਲਣ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਿਗਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਸਿਗਰਟ ਫਿਲਟਰ (ਐਸੀਟੇਟ ਟੋ) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਗਰਟ ਪੇਪਰ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਇਰ ਹੈ।
ਚੀਨ ਸਾਲਾਨਾ 2.4 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਸਟਿਕਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 90% ਈ-ਸਿਗਰੇਟਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਤੰਬਾਕੂ ਟੈਕਸਾਂ ਤੋਂ ਸਾਲਾਨਾ $200 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Photo Credit: Unsplash
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 5 ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼
ਚੀਨ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇੱਥੇ ਚੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਹੈ।
- ਚੀਨ: ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਰਥਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
- ਭਾਰਤ: ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਤੰਬਾਕੂ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
- ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ: ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਚੀਨ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਿਗਰਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਤੰਬਾਕੂ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਹੈ।
- ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ: ਇਹ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸੁਨਹਿਰੀ-ਪੀਲੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਤੰਬਾਕੂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਇੱਥੋਂ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
- ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ: ਇੱਥੇ ਕ੍ਰੇਟੇਕ ਸਿਗਰੇਟ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਬੀੜੀਆਂ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਤੰਬਾਕੂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Photo Credit: Unsplash
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ
ਚੀਨ ਹੁਣ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿਗਰਟਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੀਟ-ਨਾਟ-ਬਰਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਈ-ਸਿਗਰੇਟ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਘੱਟ ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਕੋਟੀਨ ਵਾਸ਼ਪ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੀਨ ਕੋਲ ਗਲੋਬਲ ਵੈਪਿੰਗ ਲਹਿਰ ਦਾ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦਾ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਸਿਹਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। 300 ਮਿਲੀਅਨ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ 125 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਇੱਕ ਨਿਰਯਾਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਰਾਜਾ ਹੈ।
Source: tv9hindi.com
