ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜਰੂਰੀ? ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਤੋਂ ਜਾਣੋ…
Yoga by Swami Ramdev: ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ-ਆਚਾਰਿਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਥਕਾਵਟ, ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਆਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨੂੰ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਾਰਜ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਐਕਟਿਵ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਵੀ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਯਮਤ ਅਭਿਆਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ।
ਰੋਜਾਨਾ ਕਰੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ
ਕਪਾਲਭਾਤੀ
ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਹ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਐਕਟਿਵ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ
ਇਸ ਵਿੱਚ, ਸਾਹ ਦੋਵਾਂ ਨਾਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਸਤਰੀਕਾ
ਇਸ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ, ਸਾਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਆਅਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੇਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਭ੍ਰਾਮਰੀ
ਇਸ ਵਿੱਚ, ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਹ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਜ ਸਵੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਨ। ਇਹ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਭਿਆਸੀ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਨ ਭਰ ਵਧੇਰੇ ਊਰਜਾਵਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਚਨ, ਸਾਹ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖਾਣਾ ਖਾਓ। ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕੱਢਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ। ਇਹਨਾਂ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।