ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਣਾਈ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵੈਕਸੀਨ, 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਸਮਰਪਿਤ

Updated On: 

18 Nov 2026 12:23 PM IST

Bird Flu: ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ H5N1 ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਭੋਪਾਲ ਸਥਿਤ ICAR-NIHSAD ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਮੁਰਗੀਆਂ ਨੂੰ HPAI ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਣਾਈ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵੈਕਸੀਨ, 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਸਮਰਪਿਤ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਣਾਈ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵੈਕਸੀਨ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਗੇ। ਮੁਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਡ ਫਲੂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ H5N1 ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਸਥਿਤ ICAR-ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਹਾਈ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਐਨੀਮਲ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ (NIHSAD) ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਸਥਿਤ ICAR-ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਹਾਈ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਐਨੀਮਲ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਰਗੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ H5N1 (ਕਲੇਡ 2.3.2.1A) ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਏਵੀਅਨ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ (HPAI) ਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਗੇ। ICAR-ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਹਾਈ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਐਨੀਮਲ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ H5N1 HPAI ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਲੇਡ 2.3.2.1A ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ HPAI ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਰਡ ਫਲੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ 100 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੋਲਟਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ, ਪੋਲਟਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ H5N1 ਅਤੇ H5N8 ਉਪ-ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਬਰਡ ਫਲੂ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ?

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਰਡ ਫਲੂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਭਾਰਤ ਦੀ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ 1.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬੇਕਾਬੂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਲਟਰੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਕਾਰਨ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 2,200 ਤੋਂ 3,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕੋਪ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ਦੀ GDP ਦੇ 0.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲ 2003 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ 25 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ H5N1 ਏਵੀਅਨ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ 1,003 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 479 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ H5N1 ਦਾ ਕਲੇਡ 2.3.2.1A ਨਾਮਕ ਰੂਪ ਮੁਰਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਕੋਪਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕਰਮਣ ਕਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪੋਲਟਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ H5N1 ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਲੇਡ 2.3.2.1A ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਪਾਰਕ ਵੈਕਸੀਨ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ICAR-ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਹਾਈ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਐਨੀਮਲ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਇਸ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੇ H5N1 ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਲੇਡ 2.3.2.1A ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

Source: TV9Hindi.com

Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us
Related Stories
ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅੰਕੜੇ, 58.7 ਫੀਸਦੀ ਅਨੀਮੀਆ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਪੋਸ਼ਣ
ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ 543 ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਕਟੌਤੀ, ਕੁਝ ਦੇ ਰੇਟ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਟੇ; 9 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਲਾਗੂ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਵਧਦਾ ਕਹਿਰ! AIIMS ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ‘ਚ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਚ ਮਿਲੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕਣ, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਚ ਹੋਇਆ ਖੁਲਾਸਾ
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਹਾਈ? ਹੈਲਦੀ ਫੂਡਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਤੱਕ, ਮਾਹਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕੀ ਖਾਣਾ ਹੈ ਬਿਹਤਰ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ-53 ‘ਚ ਬਣੇਗਾ 2,154 ਕਰੋੜ ਦਾ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ, PGI ਤੇ GMCH ‘ਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ