ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਨ ਬਜ਼ੁਰਗ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਅਪਣਾਓ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਆਦਤਾਂ, ਜਾਣੋ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਕਿਸੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ (High BP), ਸ਼ੂਗਰ, ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਕਿਸੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਸ਼ੂਗਰ, ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਿਆਂ ਦਿੱਲੀ ਏਮਜ਼ (AIIMS) ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਏਜਿੰਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਡਾ. ਪ੍ਰਸੂਨ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਹੈ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ
ਡਾ. ਪ੍ਰਸੂਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ (Diet) ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋਵੇ; ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾਈਟ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ: ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੀਏ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਓਟਸ (Oats) ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਾਈਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਮਾਂ: ਸਵੇਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਿਓ। ਦੇਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਖਾਣਾ ਹਲਕਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਸਕੇ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਾਥ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਓ: ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਕੱਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾਓ: ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਕੱਲਤਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ (Depression) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ: ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ।
ਨਿਯਮਤ ਚੈੱਕਅੱਪ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੈਗੂਲਰ ਹੈਲਥ ਚੈੱਕਅੱਪ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਹੋ ਸਕੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਜ਼ੁਰਗ ਘਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਘਰ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ: ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਘਰ ਦਾ ਫਰਸ਼ ਫਿਸਲਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਲਾਈਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਘੱਟ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
