ਕੀ ਹੈ ਰੀਜਨਰੇਟਿਵ ਮੈਡੀਸਨ? ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ

Published: 

04 May 2026 17:55 PM IST

ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ 'ਐਂਕਾਈਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਪੌਂਡੀਲਾਈਟਿਸ'। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੋਜਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਪਾਉਂਦਾ।

ਕੀ ਹੈ ਰੀਜਨਰੇਟਿਵ ਮੈਡੀਸਨ? ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ

ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ‘ਐਂਕਾਈਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਪੌਂਡੀਲਾਈਟਿਸ’। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੋਜਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਪਾਉਂਦਾ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ‘ਰੀਜੇਨਰੇਟਿਵ ਮੈਡੀਸਨ’ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਲੋਜਿਕ ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਰਾਹਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੈੱਲਾਂ (Cells) ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦਰਦ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਤਾਂ ਆਰਾਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਦ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰੀਜੇਨਰੇਟਿਵ ਮੈਡੀਸਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਰੀਜੇਨਰੇਟਿਵ ਮੈਡੀਸਨ?

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੀਜੇਨਰੇਟਿਵ ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ (Tissues) ਨੂੰ ਮੁੜ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਗੀਤਿਕਾ ਜੱਸਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਥੈਰੇਪੀ’ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇਲਾਜ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈਆਂ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ

ਐਂਕਾਈਲੋਜ਼ਿੰਗ ਸਪੌਂਡੀਲਾਈਟਿਸ ਦੇ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਜਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ, ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ, ਲਗਾਤਾਰ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਉੱਠਣ-ਬੈਠਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰੋ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ:

ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦਰਦ।

ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।

ਹਰ ਵੇਲੇ ਥਕਾਵਟ ਰਹਿਣੀ।

ਸਰੀਰ ਦੀ ਲਚਕ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ।

Follow Us