ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਰੁੱਕ ਰਹੀ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ, ਡਰੋਨਾਂ ਨੇ ਵਧਾਈ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਪਿੰਡਾਂ ‘ਚ ਡਿਲੀਵਰ ਹੋ ਰਹੀ ਖੇਪ

ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਡਰੋਨ ਤਸਕਰੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਣੇ ਨਵਾਂ ਟਿਕਾਣਾ Photo Credit : CHATgpt

ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਿਹਾਤੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਖੇਪ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਾਨਕ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਖੇਪ ਉਤਾਰਨ ਅਤੇ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹੈਰੋਇਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤਸਕਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ 850 ਕਿਲੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈਰੋਇਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ 182 ਡਰੋਨ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ 9 ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਬਾਜ਼ ਅੱਖ ਸਿਸਟਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਤਰਨਤਾਰਨ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ 2025 ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਤਿੰਨ DroneSENSE D-200 Pro ਸਿਸਟਮ 3 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇ ਹਨ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਿਹਾਤੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਖੇਪ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਾਨਕ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਖੇਪ ਉਤਾਰਨ ਅਤੇ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।

ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ

ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ BSF ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ BSF ਦੀ ਸਰਹੱਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਰਿਸਪਾਂਸ ਟੀਮਾਂ, ਨਾਕੇ, CCTV ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 52 ਡਰੋਨ ਰਿਸਪਾਂਸ ਟੀਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 147 ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਜੀ ਲਾਈਨ ‘ਤੇ 64 ਨਾਕੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 585 ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ 2,367 CCTV ਕੈਮਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਗ੍ਰਾਮ ਰੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿੰਨ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਕਰੀਬ 210 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਤਰਨਤਾਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਤਰਨਤਾਰਨ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਿਹਾਤੀ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਮੋਧ ਧਨੋਏ ਬਣਿਆ ਨਵਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਬਿੰਦੂ

ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਿੰਡ ਮੋਧ ਧਨੋਏ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗਸ਼ਤ ਵਧਾਉਣ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ BSF ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਖੇਪ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਦੋ ਪੁਲਿਸ ਡਰੋਨ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਖੇਪ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ

ਡਰੋਨ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ, ਖੇਪ ਸੁੱਟਣ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਐਕਟਿਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੇਪ ਕੌਣ ਚੁੱਕੇਗਾ, ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਸ ਵਾਹਨ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਭੇਜੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇਗੀ, ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਿਹਾਤੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਖੇਪ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 27 ਕਿਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਿਸਤੌਲ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ। ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਖੇਪ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਭਾਵ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਐਕਟਿਵ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਖੁਫੀਆ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੰਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਬਦਲ ਰਿਹਾ, ਤਕਨੀਕ ਵੀ

ਜੂਨ 2026 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਡਰੋਨ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਵਾਲੀ ਖੇਪ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਬਦਲਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਫੀਆ ਤੰਤਰ, ਸਥਾਨਕ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ BSF-ਪੁਲਿਸ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੁਣੌਤੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ

ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਸਾਲ 2025 ਅਤੇ 2026 ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ 474 ਡਰੋਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 777.474 ਕਿਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 161 ਡਰੋਨ ਅਤੇ 392.355 ਕਿਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ-ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੈਰੋਇਨ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ 850 ਕਿਲੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ 182 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤੋਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ।

ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੀ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਮੋਬਾਈਲ ਵੈਨ

ਹਰੀਕੇ-ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਹੈੱਡ ਤੋਂ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਦਰਿਆ ਅੱਗੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਹੈੱਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਿਆਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਾੜ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਤਸਕਰਾਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੱਕ ਸਰਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਸਰਕੰਡੇ ਹਨ। ਤਸਕਰ ਇਸ ਦੁਰਗਮ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਹੈਰੋਇਨ ਦੀ ਖੇਪ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਾਊਂਟਰ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੇ ਮਾਮਦੋਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਰਿਆਈ ਰਸਤੇ ਤੋਂ 44.5 ਕਿਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਅਤੇ 3 ਕਿਲੋ ਆਈਸ ਡਰੱਗ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ANTF ਅਤੇ BSF ਨੇ 19.9 ਕਿਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਰੱਕ ਦੀ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਕੰਢੇ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਮੋਬਾਈਲ ਵੈਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਤਸਕਰ ਇਸ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਡੇ ਡਰੋਨ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ 20 ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਹੈਰੋਇਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਖੇਪ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।