AI ਨਾਲ ਲਿਖੀ PhD ਸਿਨਾਪਸਿਸ ਪਈ ਭਾਰੀ, 36% ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕੀਤੀਆਂ ਰੱਦ
AI PhD Synopsis: ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦਾਖਲੇ ਦੌਰਾਨ ਏਆਈ (AI) ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਆਏ 22 ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਈ ਭਾਰੀ, PhD ਦੀਆਂ 36% ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਰੱਦ
ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਸਥਿਤ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਆਈਆਂ 22 ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਠ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਈ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰਿਸਰਚ ਸਿਨੌਪਸਿਸ ਵਿੱਚ AI ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਟੇਰੀਅਲ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਯੂਜੀਸੀ (UGC) ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ AI ਇੰਡੈਕਸ ਅਤੇ ਸਿਮਿਲੈਰਿਟੀ (Similarity) ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਏ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਕੁੱਲ 22 ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 36 ਫੀਸਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ।
ਏਆਈ ਅਤੇ ਪਲੇਜਰਿਜ਼ਮ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ 36% ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਰੱਦ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਨੌਪਸਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਟਰਨਿਟਿਨ (Turnitin) ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਰਾਹੀਂ ਕਰਵਾਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਏਆਈ ਇੰਡੈਕਸ ਅਤੇ ਸਿਮਿਲੈਰਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (Similarity Index) ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਟੇਰੀਅਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 80 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਾਈ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮਿਲੈਰਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਯੂਜੀਸੀ (UGC) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਵਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 10-10 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ 14 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਸਮਝ, ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੂਜੀਸੀ ਨੇ ਏਆਈ ਅਤੇ ਪਲੇਜਰਿਜ਼ਮ ‘ਤੇ ਬਣਾਏ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ
ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਏਆਈ (Artificial Intelligence) ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ (Plagiarism) ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ (UGC) ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਥੀਸਿਸ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 40 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਲੇਜਰਿਜ਼ਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਧ ਲਈ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਲੇਜਰਿਜ਼ਮ ਦੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ
ਜੇਕਰ ਪਲੇਜਰਿਜ਼ਮ 40 ਤੋਂ 60 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੋਜਾਰਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਥੀਸਿਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਖੋਜਾਰਥੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਬੰਧਤ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਯੂਜੀਸੀ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਯਮ
ਯੂਜੀਸੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਕਰਨ ਸੁਧਾਰ ਜਾਂ ਆਮ ਮਦਦ ਲਈ ਏਆਈ ਦੀ ਸੀਮਿਤ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਥੀਸਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਡਾਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਸਾਰ ਜਾਂ ਮੂਲ ਰਿਸਰਚ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਏਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਾਰੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।