ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਬੰਦ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਸਕਣਗੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਸ, SEBI ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਨਿਯਮ
SEBI rules: SEBI ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣਾ "ਵਪਾਰ" ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਇਹ ਖਾਸ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਤੁਰੰਤ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। SEBI ਨੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਪਾਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਐਕਸਸੈੰਜ ਬੋਰਡ ਆਫ ਇੰਡੀਆ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖੁਦ SEBI (ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਐਕਸਚੇਂਜ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। SEBI ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤਾਂ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜੇਕਰ ਗਿਰਵੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਦਰਅਸਲ, ਸੇਬੀ ਨੇ ਐਵੇਨਿਊ ਸੁਪਰਮਾਰਟਸ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਟਾਕ ਵਿਕਲਪਾਂ (ESOPs) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ। ਸੇਬੀ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਲਣਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਪਾਰ ਵਿੰਡੋ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਪਾਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।
ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਨੇਕ ਇਰਾਦਾ
ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੇਕ ਇਰਾਦਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ code of conduct ਰਾਹੀਂ ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੇਬੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ (DPs) ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਨੇਕ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ—ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਈ ਗਈ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਗਾਈਡੈਂਸ
ਇਹ ਗਾਈਡੈਂਸ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ Sebi (ਇਨਫਾਰਮਲ ਗਾਈਡੈਂਸ) ਸਕੀਮ, 2025 ਤਹਿਤ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣਾ ਜਾਂ ਗਿਰਵੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਨਸਾਈਡਰ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਪਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਾਨਟਰਾ ਟ੍ਰੇਡ (contra trade) ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁਨਾਉਣ (invocation) ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੈਨਿਫਿਸ਼ੀਅਰੀ ਓਨਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁਨਾਉਣ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖਰੀਦ ਜਾਂ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੱਚੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਚੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੇਸ-ਦਰ-ਕੇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰ ਸੰਹਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਰੇਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਪਾਰ ਵਿੰਡੋ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨੋਨੀਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ (ਡੀਪੀ) ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸੱਚੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ – ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।