ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੂੰਜੀ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਈਏ? ਜਾਣੋ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਫਾਰਮੂਲਾ
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁਪਰਐਨੂਏਸ਼ਨ (Superannuation), ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ (Gratuity) ਅਤੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਪਲੈਨਿੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁਪਰਐਨੂਏਸ਼ਨ (Superannuation), ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ (Gratuity) ਅਤੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਪਲੈਨਿੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਮਾਹਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਵਿੱਤੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੁਪਰਐਨੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਨਿਯਮ?
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੋਲ 24 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸੁਪਰਐਨੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ 9 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਲੱਗੇਗਾ? ਟੈਕਸ ਮਾਹਰ ਅਮਿਤ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10(13) ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸੁਪਰਐਨੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਰਕਮ ਕਢਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਟੈਕਸ ਲੱਗੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਪਰੂਵਡ ਸੁਪਰਐਨੂਏਸ਼ਨ ਫੰਡ ਜਾਂ NPS (National Pension System) ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਨੂੰ ਟੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 10(10) ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਬਦਲੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ (ਜੋ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ) ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਸ਼ੀ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗੀ।
NPS: ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਵਿਕਲਪ
43 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜੋ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ, ਸ਼ੇਅਰ, NPS, ULIP ਅਤੇ FD ਵਰਗੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰੁਸ਼ਭ ਦੇਸਾਈ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ NPS ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਟੈਕਸ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਵਾਧੂ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਗੱਲ ਬਿਹਤਰ ਰਿਟਰਨ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਨ (Flexibility) ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਕੁਇਟੀ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ NPS ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ULIP ਤੋਂ ਬਣਾਓ ਦੂਰੀ, ਇਕੁਇਟੀ ਨਿਵੇਸ਼ ‘ਤੇ ਦਿਓ ਜ਼ੋਰ
ਵਿੱਤੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ULIP (Unit Linked Insurance Plan) ਨਾ ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬੀਮੇ (Insurance) ਲਈ। ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਵਿੱਤੀ ਰਣਨੀਤੀ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੀਮੇ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵਰਗੇ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ ਇਕੁਇਟੀ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਟਰਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਸੰਦੇਸ਼
ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਦਾ ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸ ਦੀ ਬਚਤ ਲਈ NPS ਉਪਯੋਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤ ਬਣਾਉਣ (Wealth Creation) ਲਈ ਇਕੁਇਟੀ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਫੰਡ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਟੈਕਸ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾਰੀ ਭਰਿਆ ਕਦਮ ਹੈ।
