ਗਲੋਬਲ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੁਪਰਹਿੱਟ?
ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੱਜ ਪਤੰਜਲੀ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਜੋੜੇਗਾ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਦਾ "ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਮਾਡਲ" ਜੇਤੂ ਹੋ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾ ਕੇ, ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਦਾਹਰਣ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਅਕਸਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਨਾਮ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਗਲੋਬਲ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਮ ਪਤੰਜਲੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪਤੰਜਲੀ ਯੋਗਪੀਠ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਕੇਅਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਯੋਗ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਗਮ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਮੌਕਾ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁਣ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਲਹਿਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਦਾ ਦਬਦਬਾ
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਛਮੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਰਹਿਣਾ ਸਫਲਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸਰਚਗੇਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤੰਜਲੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਇਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਹਰਬਲ ਟੁੱਥਪੇਸਟ, ਘਿਓ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ, ਸਗੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਇਆ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਪੂਰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ।
ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ… ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਾਅਰਾ ਨਹੀਂ, ਹਕੀਕਤ
ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ “ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ” ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਮਲਟੀਡਿਸਿਪਲਨਰੀ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਢਾਂਚਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਤੁਹਾਡੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਤੰਜਲੀ ਉਤਪਾਦ ਹੋਰ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਰਾਮਦਾਂ ‘ਤੇ ਸਾਡੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੇਂਡੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਕੀਮਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ
ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਤੱਕ, ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਹੋਵੇ, ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹੁਣ ਇਹ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।
ਰਿਸਰਚ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਟਿਕਾਊ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਤੰਜਲੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਕੇਅਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ।
