ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਝਟਕਾ, ਪੈਟਰੋਲ 5 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕੀਤਾ ਮਹਿੰਗਾ
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ (Nayara Energy) ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ (Nayara Energy) ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਦਾ ਬੋਝ ਹੁਣ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਗਾਹਕਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹਨ। 28 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਥਿਰ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਹਰਾਨ ਨੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬਨਾਮ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ 1,02,075 ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 6,967 ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਵਧਦੀ ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਬੀਪੀ ਪੀਐਲਸੀ (BP Plc) ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ Jio-bp ਨੇ, 2,185 ਆਊਟਲੈੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੀਮਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵਧਾਈਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ 90 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਤੇਲ ਵੇਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਦਰਾਂ
ਨਾਇਰਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਵਾਧਾ ਦਰ ਹਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਟੈਕਸਾਂ (VAT) ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ 5.30 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
4 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਟੇਲ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ IOC, BPCL ਅਤੇ HPCL ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਖੁਦ ਸਹਾਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣ ‘ਤੇ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 2 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 22 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ
ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ (95-ਓਕਟੇਨ): 99.89 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 101.89 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਡੀਜ਼ਲ: 87.67 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 109.59 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ।
ਸਧਾਰਨ ਪੈਟਰੋਲ: ਅਜੇ ਵੀ 94.77 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ।
ਸਧਾਰਨ ਡੀਜ਼ਲ: ਅਜੇ ਵੀ 87.67 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ।
ਓਕਟੇਨ ਰੇਟਿੰਗ ਦਾ ਅੰਤਰ: ਸਧਾਰਨ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਓਕਟੇਨ ਰੇਟਿੰਗ 91-92 ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਇੰਜਣਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ (95-98 ਓਕਟੇਨ) ਹਾਈ-ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਗੱਡੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ 88 ਫੀਸਦੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ’ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਵਰੇਜ ਦੇਣ ਤੋਂ ਹੱਥ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚ ਲਏ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024 ਵਿੱਚ 81,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਗਲੋਬਲ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲੇਅਰਸ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
