Budget 2026: ਹੋਮਸਟੇ, ਈ-ਵੀਜ਼ਾ ਅਤੇ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ‘ਤੇ ਫੋਕਸ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਨਵੀਂ ਰਫਤਾਰ
Budget 2026: ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026 ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੰਜਣ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਹੱਬ, ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ ਵਿਕਾਸ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਟੀਅਰ-2/3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇੰਜਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਬਜਟ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ, ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਜਟ 2026 ਵਿੱਚ ਟੂਰਿਜਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਐਲਾਨ
ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਹੱਬ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਖੇਤਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਹੱਬ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਹੱਬਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਆਯੂਸ਼ (ਆਯੁਰਵੇਦ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ, ਯੂਨਾਨੀ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਹੋਮਿਓਪੈਥੀ) ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ
ਸਰਕਾਰ 15 ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਨਾਥ ਅਤੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਪਿੰਗ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ
ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਛੋਰ ਤੱਕ ਕੁਨੈਕਟਿਵਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਨਵਾਂ ਸੀਪਲੇਨ ਵਾਏਬਿਲਿਟੀ ਗੈਪ ਫੰਡਿੰਗ (VGF) ਸਕੀਮ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗੀ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗੀ।
ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਟੀਅਰ-2/ਟੀਅਰ-3 ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੰਦਰ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 20,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰਾਂ (CERs) ਦੀ ਪਛਾਣ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 5,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵੰਡ ਮਿਲੇਗਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਰਥਨ
ਤਿੰਨ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਜਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ WHO ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਸਨ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਹਾਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਖੇਤਰ (National Institute For Hospitality) ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
