ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਮਠਿਆਈ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਲੱਗਿਆ ₹1 ਲੱਖ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ

ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਆਮ ਮਠਿਆਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਥਾਰਟੀ (CCPA) ਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਸੇਲਰ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ‘ਤੇ ₹1 ਲੱਖ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। CCPA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ ਤੀਰਥ ਖੇਤਰ ਟਰੱਸਟ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਆਮ ਮਠਿਆਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ

CCPA ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ ਤੀਰਥ ਖੇਤਰ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਮ ਮਠਿਆਈਆਂ ਲਈ “ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ” ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਵਪਾਰਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਲੱਖਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੀਸੀਪੀਏ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿਸਟਿੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਖਾਸ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ” ਹੋਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ 22 ਜਨਵਰੀ, 2024 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਮੰਦਰ, ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਲਿਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਆਯੋਜਨ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਡੀਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ 19 ਜਨਵਰੀ, 2024 ਨੂੰ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਨੋਟਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲਿਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੀਸੀਪੀਏ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਲਿਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ।

ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲਗਿਆ ਜੁਰਮਾਨਾ?

ਸੀਸੀਪੀਏ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਲਿਸਟਿੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਬੰਧਿਤ ਲਿਸਟਿੰਗ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਚੰਦੂ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ, ਨੇ ₹25,26,309 ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਮ ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਫੀਸ ਵੀ ਕਮਾਏ।

ਸੀਸੀਪੀਏ ਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ, 2019 ਅਤੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਨਿਯਮਾਂ, 2020 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ₹1 ਲੱਖ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਰਕਮ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀਸੀਪੀਏ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਹੁਣ, ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਲਿਸਟਿੰਗ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ

ਸੀਸੀਪੀਏ ਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਮ, ਮਹਾਂਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਭੋਗ, ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨਾ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਕਰਵਾਏ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ 10 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ ਮੰਦਰ, ਤਿਰੂਮਲਾ ਤਿਰੂਪਤੀ ਦੇਵਸਥਾਨਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਮੰਦਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ, ਪਤਾ, ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਨੂੰ 28 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀਵਰਡਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਟਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸੀਸੀਪੀਏ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।