ਕਤਰ ‘ਚ ਹੋ ਰਹੀ ਡੀਲ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਰਸ ਰਹੇ ਬੰਬ… ਕਿਵੇਂ ਬਣੇਗੀ ਸਮਝੌਤਾ ‘ਤੇ ਗੱਲ?
ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਟਰੰਪ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਛੇੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੱਖਣੀ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਕਈ ਈਰਾਨੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜੰਗ ਦੇ ਤਣਾਅ ਭੜਕ ਉੱਠੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਸੰਕਟ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਡਿੱਗਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਡਰੋਨ ਉੱਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਫਟਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹੀ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ ਦੀ ਚੰਗਿਆੜੀ ਭੜਕ ਉੱਠੀ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਟਰੰਪ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਛੇੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੱਖਣੀ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੇ ਕਈ ਈਰਾਨੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਈਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਟਰੰਪ ਦੀ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਝੁਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੜਚੋਲ ਕਰੀਏ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਬੰਦਰਗਾਹ ‘ਤੇ ਗੋਲੇ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਬੰਦਰਗਾਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਈ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ। ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਧਮਾਕੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੇ। IRGC ਨੇ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਧਮਾਕੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਸਿਰਿਕ ਅਤੇ ਜਸਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਈਰਾਨੀ ਸਪੀਡਬੋਟਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਲਾਰਕ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਈਰਾਨੀ ਸਪੀਡਬੋਟਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਲਾਂਚ ਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਆਈਆਰਜੀਸੀ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਮਲਾ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਈਰਾਨ ਸਪੀਡਬੋਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮਾਈਨ ਵਿਛਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਭੂਮੀਗਤ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ SACAD C 802 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਦਾ ਪਲਟਵਾਰ
ਈਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ F-35 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਦਾ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ MQ9 ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਰੋਨ ਨੂੰ “ਅਰਸ਼-ਏ-ਕਮਾਂਗੀਰ” ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੁਆਰਾ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਹੈ। IRGC ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਗੇ
ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੀ ਹੁਣ ਆਖਰੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਈਰਾਨੀ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਮੁਜਤਬਾ ਖਮੇਨੀ, ਇੱਕ ਅਣਦੱਸੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਲੁਕ ਗਏ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮੁਜਤਬਾ ਖਮੇਨੀ ਦੀ ਹਰ ਹਰਕਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਕੀ ਮੁਜਤਬਾ ਖਮੇਨੀ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ? ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਜੋ ਯਕੀਨੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ
ਅਮਰੀਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ 3-4 ਮਈ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਟਰੰਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੇ ਹਮਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੀ ਉਹ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਬ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਢਿੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਟਰੰਪ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੀ ਲੋੜ
ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਅਮੀਰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ IRGC ਦਾ ਰੁਖ਼ ਦ੍ਰਿੜ ਹੈ।
ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਟੋਲ ਵਸੂਲੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਊਦੀ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਈਰਾਨ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਬੈੱਕ ਫੁੱਟ ‘ਤੇ- ਟਰੰਪ
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਸੰਬੰਧੀ ਸੋਸ਼ਲ ਟਰੂਥ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਪੋਸਟ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ “ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਧੂੜ” ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੌਂਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਟਰੰਪ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਮੋਜਤਬਾ ਖਮੇਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ।
ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਗੁਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਮੇਨੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਜਿੱਤ ਲਈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ‘ਤੇ ਅੜਿਆ
ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ, ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਟੋਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੀ ਟੋਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਟੋਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਹੈ; ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਟੋਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕਰੇਗਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ, ਇਸਮਾਈਲ ਬਕਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ।”
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਈਰਾਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ
ਯੂਐਸਐਸ ਕੋਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫਸਰ ਕਿਰਕ ਲੀਪੋਲਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਕੂਟਨੀਤਕ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ‘ਤੇ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਗੇ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਬਾਰਾ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਈਰਾਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।”
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਹਰ ਜੰਗੀ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ
ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਯਾਇਰ ਲੈਪਿਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਲਈ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਖੇਤਰ ਲਈ ਮਾੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦੋ ਅਰਥ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ, ਇਹ ਯੁੱਧ ਦਾ ਆਖਰੀ ਦੌਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਆਪਣੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਯੁੱਧ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ
ਇਸ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਤਰ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਈਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਕਾਲੀਬਾਫ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਰਾਘਚੀ ਕਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਗੇ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਤਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਤਰਜੀਹ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਹੁਣ ਕਤਰ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
Source: tv9hindi.com
