ਈਰਾਨ ਝੁਕਿਆ! ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ… ਟਰੰਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਵਿੱਤੀ ਰਿਆਇਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਆਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਾਈਟ ਟਰੂਥਆਉਟ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਜੋ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਈਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ (ਅਨੰਤ!!!) ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਰੀਖਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ‘ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਅਖੰਡਤਾ’ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।”

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤੁਰੰਤ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ। ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਾਕੀ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ (IAEA) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਤੋਂ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਰਿਕਾਰਡ

ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਤਹਿਰਾਨ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ 19 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕੱਲ੍ਹ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ ਭੇਜਿਆ। ਜਲਡਮਰੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।”

ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਜਲਡਮਰੂ ਰੋਕੂ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਰਿਆਇਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਮੈਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਲਡਮਰੂ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।”

ਈਰਾਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਜਲਡਮਰੂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।” ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

“ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਫਲ ਅੰਤਿਮ ਸੌਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਹੈ,” ਵੈਂਸ ਨੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬਰਗੇਨਸਟੌਕ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਗੱਲਬਾਤ ‘ਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਾਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪਰਮਾਣੂ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਪਰ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।”

ਗੱਲਬਾਤ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਸਵਿਸ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਲਗਭਗ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਘਿਰਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਹੋਈ।