PoK ‘ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖਿਲਾਫ ਬਗਾਵਤ! ਉੱਠੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਵਾਜ, ਕੀ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਇਤਿਹਾਸ?

Published: 

31 Jul 2026 01:27 AM IST

PoK ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਰੁਕਣ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਹੇ। ਮੁਨੀਰ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਾਂਗ, ਪੀਓਕੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

PoK ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖਿਲਾਫ ਬਗਾਵਤ! ਉੱਠੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਵਾਜ, ਕੀ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਇਤਿਹਾਸ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ (PoK) ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੌਜ ਖਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨੌਜਵਾਨ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਆਏ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਝੜਪਾਂ ਅਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀਆਂ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਵਧਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੇ ਪੀਓਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ POK ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਂਝਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ POK ਵਿੱਚ ਭੜਕੀ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਅੰਤਮ ਨਤੀਜਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਕਹਿੰਦ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਫੌਜੀ ਬੂਟਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਹਾਵੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈਲਤਾਂ ਫਿਰ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹੀ ਕੁਝ ਪੀਓਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਨਤਾ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਆਈ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

53 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ

ਪੀਓਕੇ ਵਿੱਚ ਜੇਏਏਸੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿਹੱਥੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ, 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਅਤੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਗਾਇਬ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਦਰਦ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੂਰੇ PoK ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਜੇਏਏਸੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਰਦਾਰ ਉਮਰ ਨਜ਼ੀਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 52-53 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲਗਭਗ 100 ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ, ਨਿਹੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ

ਮੁਨੀਰ, ਉਹ ਪੀਓਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਕਿਵੇਂ ਵਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨ ਨਿਹੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੀਓਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਲੀਆਂ ਹੀ ਮਿਲੀਆਂ। ਪਰ ਇਹ ਬੇਰਹਿਮੀ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਵੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦੀ ਸੱਤਾ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਉੱਠੀ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ‘ਤੇ ਤੁਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਪੀਓਕੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬੇਅਸਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਮੁਨੀਰ ਨੇ ਹੁਣ ਪੀਓਕੇ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨੀਰ ਨੇ ਪੀਓਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਭੇਜੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਮੁਨੀਰ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਲੇਬਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਮੁਨੀਰ ਦਾ ਕਹਿਰ

ਜਦੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਅੱਜ, ਪੀਓਜੇਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੀਓਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਗੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ। ਉਹ ਹੁਣ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਝੂਠ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੀਓਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਅਡੋਲ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮੁਨੀਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀਓਕੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ: ਜੇਕਰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਰ ਕੋਨੇ ‘ਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਤਾਣਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਅਸਲ ਰਖਵਾਲੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਸਨ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਨੀਰ ਪੀਓਕੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Follow Us