Punjabi News Photo Gallery Knowledge Photo why is there an x mark on the last carriage of a train find out what it means know in punjabi

ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ ‘ਤੇ ਕਿਉਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ X ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ

TV9 Punjabi

Published:

02 Nov 2026 18:15 PM IST

Indian Railways: ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ 'ਤੇ X ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, LV ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਲਾਲ ਲੈਂਪ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜਾਣੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾ ਦਿਖਣ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ

ਕੀ ਹੈ ‘X’ ਦਾ ਮਤਲਬ? ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਣਿਆ ਵੱਡਾ ‘X’ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਖੁਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਅੱਖਰ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਕੋਚ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨ ਪੂਰੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਘ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਡੱਬਾ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਟ੍ਰੇਨ ਜਾਂ ਰੂਟ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੋਟੋ: Pexels

2 / 5

LV ਬੋਰਡ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? X ਦੇ ਨਾਲ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬੋਰਡ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ‘LV’ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 'ਲਾਸਟ ਵ੍ਹੀਕਲ' (Last Vehicle), ਯਾਨੀ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਡੱਬਾ। ਇਹ ਬੋਰਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਾਲੇ ਅੱਖਰ ਲਿਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੇਟਮੈਨ, ਸਿਗਨਲਮੈਨ ਅਤੇ ਕੇਬਿਨ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਡੱਬਿਆਂ ਸਮੇਤ ਲੰਘੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਫੋਟੋ: Pexels

3 / 5

ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ X ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਬੋਰਡ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ 'ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਟੇਲ ਲੈਂਪ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ RDSO ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਪੈਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ 'ਤੇ LED ਆਧਾਰਿਤ ਫਲੈਸ਼ਿੰਗ ਟੇਲ ਲੈਂਪ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਲੈਂਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਘੱਟ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਗਾਇਬ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ LED ਲੈਂਪ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਫੋਟੋ: Pexels

4 / 5

ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਦਿਖਣ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਕੋਈ ਟ੍ਰੇਨ ਕਿਸੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਫਾਟਕ ਤੋਂ ਲੰਘੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ 'ਤੇ ਨਾ X ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ LV ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲਾਲ ਲੈਂਪ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਡੱਬੇ ਕਪਲਿੰਗ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਵੱਖ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਗਨਲ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਟਾਫ਼ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਅਲਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਵੱਖ ਹੋਏ ਡੱਬੇ ਪਟੜੀ 'ਤੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਟ੍ਰੇਨ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੋਟੋ: Pexels

5 / 5

ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ? ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਾਸਟਰ ਹਰ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। X ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, LV ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਟੇਲ ਲੈਂਪ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ 'ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਮੋਹਰ' ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਟ੍ਰੇਨ ਲੰਘੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਡੱਬੇ ਵੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਉੱਥੇ ਬਣਿਆ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੈਂਕੜੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕੜੀ ਹੈ। ਫੋਟੋ: Pexels

Unable to load recommendations.

LIVETV

Tag :

ਆਟੋ ‘ਚ 4 ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਪਹੀਏ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

PM ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਵੇਂ ਭੇਜੀਏ? ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡਾਕ ਅਤੇ ਫੋਨ ਤੱਕ ਜਾਣੋ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਚੀਨ ਜਾਂ ਜਾਪਾਨ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਚਾ ਟੀ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?

Gurugram Hit and Run: ਹਿੱਟ ਐਂਡ ਰਨ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ? ਜਾਣੋ ਸਜ਼ਾ

ਵਜ਼ਨ 370 ਕਿਲੋ, 1975 ‘ਚ ਹੋਇਆ ਆਗਾਜ਼ ਇਸਰੋ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ?