ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਹੈ ਨੋ ਐਂਟਰੀ! ਵੀਜ਼ਾ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗੀ ਗੱਲ, ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਇਹ ਕੰਮ

Image Credit source: pexels

ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਨਿਆਂ ਨੂੰ ਐਕਸਪਲੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਅਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਵੀਜ਼ਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਇਲਾਕੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਮਿਟ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਹਿਮ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਿੱਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ‘ਸਪੈਸ਼ਲ ਪਰਮਿਸ਼ਨ’ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

1. ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਚਕਰਾਤਾ

ਜਦੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ‘ਚਕਰਾਤਾ’ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹਿਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੰਘਣੇ ਦੇਵਦਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਛਾਉਣੀ (Cantonment) ਖੇਤਰ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਇੱਥੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਵੋਟਰ ਕਾਰਡ ਦਿਖਾ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਰਮਿਟ ਮਿਲ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਾਤ ਰੁਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ।

2. ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭੂਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਡ ਏਰੀਆ ਪਰਮਿਟ’ (PAP) ਲੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਥੇ ‘ਇਨਰ ਲਾਈਨ ਪਰਮਿਟ’ (ILP) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।

3. ਲਦਾਖ

ਬਰਫ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨੀਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਾਲਾ ਲਦਾਖ ਹਰ ਸੈਲਾਨੀ ਦੀ ਬਕੇਟ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕਈ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਡ ਏਰੀਆ ਪਰਮਿਟ’ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇਨਰ ਲਾਈਨ ਪਰਮਿਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

4. ਮਿਜ਼ੋਰਮ

ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਬਾਇਲੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਲਈ PAP ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਿਨਾਂ ਪਰਮਿਟ ਦੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

5. ਸਿੱਕਮ

ਸਿੱਕਮ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ-ਭਰੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਚਨਜੰਗਾ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਕਿਸੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ‘ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਡ ਏਰੀਆ ਪਰਮਿਟ’ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਟ੍ਰੈਵਲ ਏਜੰਸੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਸਾਂਗਮੋ ਝੀਲ ਅਤੇ ਨਾਥੂਲਾ ਪਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਪਰਮਿਟ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

6. ਨਾਗਾਲੈਂਡ

ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਆਪਣੀ ਅਦੁੱਤੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਿਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਐਂਟਰੀ ਦੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ‘ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਫ਼ਸਰ’ (FRO) ਕੋਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣੀ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ (MHA) ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਖੇਤਰ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਾਹਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਦੀਪ, ਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ‘ਰਿਫਟ੍ਰਿਕਟਡ ਏਰੀਆ ਪਰਮਿਟ’ (RAP) ਲੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।