ਸਿਰਫ਼ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਹੈ ਬੇਲ ਪੱਤਰ; ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਫ਼ਾਇਦੇ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ

Image Credit source: Getty Images

ਬੇਲ ਪੱਤਰ (ਬਿਲ ਦੇ ਪੱਤੇ) ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ। ਬੇਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਜਿੰਨਾ ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਹੀ ਇਹ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਦੇਣ, ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ (Immunity) ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਅੱਜ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਵੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਵੀ। ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ 5 ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਵਾਦ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ।

ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦੀ ਹਰਬਲ ਚਾਹ (ਡਿਟੌਕਸ ਟੀ)

ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦੀ ਹਰਬਲ ਚਾਹ ਸਿਹਤ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਫ਼ਾਇਦੇ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਮਾਹਿਰ ਕਿਰਨ ਗੁਪਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦੀ ਹਰਬਲ ਚਾਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਚਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: 4-5 ਤਾਜ਼ੇ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਧੋ ਕੇ ਹਲਕੇ ਤੋੜ ਲਓ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 5-7 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਉਬਾਲੋ। ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਨਿੰਬੂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦੀ ਚਟਨੀ

ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦੀ ਕਾਫੀ ਆਮਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਚਟਨੀ ਟ੍ਰਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਚਟਨੀ ਸਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਬੇਲ ਪੱਤਰ, ਹਰਾ ਧਨੀਆ, ਪੁਦੀਨਾ, ਅਦਰਕ, ਹਰੀ ਮਿਰਚ, ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸੇਂਧਾ ਨਮਕ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਸ ਲਓ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਖ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਠੰਢਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ ਵਧਾਏਗਾ ਇਮਿਊਨਿਟੀ

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ ਇੱਕ ਕਾਰਗਰ ਇਲਾਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ A, C, B1, B6, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਵਰਗੇ ਕਈ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਲਸੀ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ। ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛਾਣ ਲਓ। ਜੇਕਰ ਸਵਾਦ ਕੌੜਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਓ।

ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦਾ ਪਾਊਡਰ (ਚੂਰਨ)

ਤੁਸੀਂ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਟੋਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ ਬੇਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪੀਸ ਲਓ।

ਵਰਤੋਂ: ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਲੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛਾਛ (ਲੱਸੀ) ਜਾਂ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਐਸਿਡਿਟੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਣ ਤੇ ਭਾਰੀਪਨ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਡਿਟੌਕਸ ਵਾਟਰ

ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਡਿਟੌਕਸ ਵਾਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਭਰ ਬੇਲ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੋਤਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿਓ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਹ ਪਾਣੀ ਪੀਓ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ (Toxins) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।