ਸਿਲਵਰ, ਰੇਡ, ਬਲੂ, ਬਲੈਕ… ਇੰਟਰਪੋਲ ਕਿੰਨੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਰੀ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਮਤਲਬ?

ਵੀਜ਼ਾ ਘੁਟਾਲੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਦੋ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੰਟਰਪੋਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿਲਵਰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੋਟਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਸਿਲਵਰ ਨੋਟਿਸ ਵੀਜ਼ਾ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸ਼ੀ ਸ਼ੁਭਮ ਸ਼ੌਕੀਨ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀਜ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਤੋਂ 15 ਤੋਂ 45 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਦੂਜਾ ਸਿਲਵਰ ਨੋਟਿਸ ਅਮਿਤ ਮਦਨਲਾਲ ਲਖਨਪਾਲ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਮਿਤ ਮਦਨਲਾਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਪਛਾਤੀ ਡਿਜੀਟਲ ਕਰੰਸੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ਼ ਸਿਲਵਰ ਨੋਟਿਸ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇੰਟਰਪੋਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਣੋ ਇੰਟਰਪੋਲ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਇੰਟਰਪੋਲ ?

ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਟਰਪੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਿਸ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1923 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ 194 ਦੇਸ਼ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਪੋਲ ਦਾ ਸਕੱਤਰੇਤ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਪੋਲ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਤੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਭਗੌੜਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨੋਟਿਸ ਦੇਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤੀ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਪੋਲ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੰਟਰਪੋਲ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।

ਰੇਡ, ਬਲੂ, ਯੈਲੋ… ਕਿੰਨੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ?

ਇੰਟਰਪੋਲ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੈੱਡ ਨੋਟਿਸ: ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਇੰਟਰਪੋਲ ਦੁਆਰਾ ਭਗੌੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੈੱਡ ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ, ਕੌਮੀਅਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਲ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਰੰਗ, ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਯੈਲੋ ਨੋਟਿਸ: ਇੰਟਰਪੋਲ ਦਾ ਯੈਲੋ ਨੋਟਿਸ ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਬਲੂ ਨੋਟਿਸ: ਬਲੂ ਨੋਟਿਸ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਾਧੂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ, ਇੰਟਰਪੋਲ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਚਡੀ ਦੇਵਗੌੜਾ ਦੇ ਪੋਤੇ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰਜਵਲ ਰੇਵੰਨਾ ਲਈ ਬਲੂ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਾਲਾ ਨੋਟਿਸ: ਇਸ ਨੋਟਿਸ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਘੱਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੀਨ ਨੋਟਿਸ: ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਰੁੱਧ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰੀਨ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰੇਂਜ ਨੋਟਿਸ: ਇੰਟਰਪੋਲ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ, ਵਿਅਕਤੀ, ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਔਰੇਂਜ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰਪਲ ਨੋਟਿਸ: ਇੰਟਰਪੋਲ ਪਰਪਲ ਨੋਟਿਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਵਰਤੇ ਗਏ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਲੁਕਣ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।