ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਬੈਸਟ ਝਾਕੀ? ਜਾਣੋ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੇਤੂ
Republic Day Tableau Selection Process: ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ, ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਚ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ, ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਚ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ‘ਕਰਤਵ੍ਯ ਪਥ’ ‘ਤੇ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ, ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਝਾਕੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੌਕਾ ਕਿਉਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਆਓ, ਦੇਸ਼ ਦੇ 77ਵੇਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।
ਝਾਕੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੌਣ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ‘ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਕਮੇਟੀ’ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਰਾਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਈ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਸੀਮਤ ਕਿਉਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 28 ਰਾਜ ਅਤੇ 8 ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਪਰੇਡ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੋਵੇਂ ਘੱਟ ਪੈ ਜਾਣਗੇ। ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪਰੇਡ ਲਗਭਗ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ, ਬੈਂਡ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਟੰਟ ਅਤੇ ਫਲਾਈ-ਪਾਸਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 50-60 ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 17 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ 12-15 ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਇੱਕ ਝਾਕੀ ਨੂੰ ਕਰਤਵ੍ਯ ਪਥ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕਈ ਔਖੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ:
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੁੱਢਲਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ (Concept Note): ਸਤੰਬਰ-ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥੀਮ ਅਤੇ ਸਕੈਚ ਭੇਜਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲੀ ਸਕਰੀਨਿੰਗ: ਕਮੇਟੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3D ਮਾਡਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ: ਚੁਣੇ ਗਏ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਝਾਕੀ ਦਾ 3D ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੰਗ, ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਹਰਕਤਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣ।
ਸੋਧਾਂ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ: ਮਾਹਰ ਕਮੇਟੀ ਕਈ ਵਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅੰਤਿਮ ਚੋਣ ਅਤੇ ਰਿਹਰਸਲ: ਸਭ ਕੁਝ ਸਹੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਫਾਈਨਲ ਲਿਸਟ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਟਰਾਇਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
The Ministry of Power will present its grand tableau titled Prakash Ganga: Powering an Aatmanirbhar and Viksit Bharat at the Republic Day Parade on 26th Jan 2026, showcasing Indias transformative journey in the power sector and its leadership in clean and sustainable energy. pic.twitter.com/Y9I57xeH3o
— Ministry of Power (@MinOfPower) January 23, 2026
ਝਾਕੀਆਂ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ
ਝਾਕੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ:
-
-
- ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
- ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵਿਤ ਨੇਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ/ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ।
- ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
- ਝਾਕੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਉਚਾਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਸਟੀਕਤਾ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
From Tradition to Technology: Ayush Republic Day Tableau Set to Showcase Indias Holistic Health Vision
The narrative progresses to Indias emergence as a digitally empowered wellness leader, with visual elements highlighting NAMs technology-driven platforms that expand pic.twitter.com/HiE9g7hZNZ — PIB India (@PIB_India) January 23, 2026 -
ਜੇਤੂ ਝਾਕੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਪਰੇਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਜਿਊਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਝਾਕੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੈਮਾਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕਤਾ: ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ।
ਤਕਨੀਕੀ ਮਹਾਰਤ: ਮਕੈਨੀਕਲ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਅਤੇ ਲਾਈਟਿੰਗ ਇਫੈਕਟਸ।
ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ: ਸੰਗੀਤ, ਪਹਿਰਾਵਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ।
ਮੌਲਿਕਤਾ: ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਿੰਨਾ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
1952 :: Tractor In Republic Day Parade, Tableau Depicting Village Life pic.twitter.com/ZE7t7m3xPJ
— indianhistorypics (@IndiaHistorypic) January 26, 2024
ਝਾਕੀਆਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਇਹ ਝਾਕੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟੀ ਟਰੇਲਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਨ-ਸਵੰਨੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਝਲਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਲਾ ਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
