ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ, ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਕੀ-ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨੋ ਐਵਾਰਡ ‘ਚ ਕੀ ਹੈ ਅੰਤਰ, ਜਾਣੋ
Padma Awards 2026: ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕੁੱਲ 131 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕੁੱਲ 131 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਧਰਮੇੰਦਰ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀ.ਐਸ. ਅਚ੍ਯੁਤਾਨੰਦਨ ਨੂੰ ਮਰਨੋਂਪਰਾਂਤ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਮੁਕਤੀ ਮੋਰਚਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਰਹੇ ਸ਼ਿਬੂ ਸੋਰੇਨ ਨੂੰ ਮਰਨੋਂਪਰਾਂਤ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਕੁੱਲ 5 ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ, 13 ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ 113 ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਖੇਡਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਦੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ?
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਸਰਵੋਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਰਵੋਚ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਹਨ ਭਾਰਤ ਰਤਨ, ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ।
ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ, ਖੇਡਾਂ, ਚਿਕਿਤਸਾ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ, ਉਦਯੋਗ, ਸਿੱਖਿਆ, ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਵਾਰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੇ ਦਰਜ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 53 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਰਤਨ, 348 ਨੂੰ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ, 1352 ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ 3757 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਕੀ ਹਨ? ਜਾਣੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨਾਂ ਬਾਰੇ
ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹਰ ਸਾਲ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਾਰਡ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ।
ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਉੱਚਤਾ ਜਾਂ ਸੀਨੀਅਰਿਟੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਤੀਸਰੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਦੋਂ ਹੋਈ? ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 1954 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਵਰਗਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਸਰਵੋਚ ਸਨਮਾਨ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਅਨੇਕਾਂ ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ਤੇ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸੇ ਲੋੜ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ, ਖੇਡਾਂ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ, ਉਦਯੋਗ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰੀ ਢਾਂਚਾ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਿੰਨੇ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ?
ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਮਾਪਦੰਡ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ: ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਅਸਾਧਾਰਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹੋਣ।
ਇਸ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਅਵਾਰਡ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਪੰਜ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ: ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਸਰੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੁਝ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ 13 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ: ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਣੀਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਡਾਂ, ਲੋਕਕਲਾ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ, ਲੋਕਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਮਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ 113 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ, ਨ੍ਰਿਤਯ, ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਚਿਕਿਤਸਾ, ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਵਿਸ਼ਕਾਰ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ, ਖੇਡਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ, ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ ਸੰਰੱਖਣ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਵੀ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਨਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿਹਰਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਧਾਰਣ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਏ ਅਸਾਧਾਰਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੰਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਜਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
