ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਜਾਂ LPG, ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਸਿਹਤ ਲਈ ਘਾਤਕ? ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਅਸਥਮਾ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਕੀਤਾ ਸੁਚੇਤ
Induction Vs LPG: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਚੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਐਲਪੀਜੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਗਿਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਚੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਐਲਪੀਜੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਗਿਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹਨ ਕਿ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਈ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁਣ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਵੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਐਲਪੀਜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
LPG ਕਿੰਨੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ? ਹਾਰਵਰਡ ਦੀ ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਕੀਤੇ ਖੁਲਾਸੇ
ਐਲਪੀਜੀ ਕਿੰਨੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ, ਹਾਰਵਰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਇਸ ‘ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ 13 ਫੀਸਦੀ ਅਸਥਮਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹੀ ਘਰੇਲੂ ਗੈਸ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ NO2 ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਥਮਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੈਸ ਸਟੋਵ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ NO2 ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ NO2 ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਥਮਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕ੍ਰੌਨਿਕ ਔਬਸਟਰਕਟਿਵ ਪਲਮੋਨਰੀ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ (COPD), ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਐਲਪੀਜੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ NO2 ਦਮੇ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾ ਨਾਲੋਂ ਭਾਰੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਖ਼ਤਰਾ
ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਆਮ ਹਵਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਐਲਪੀਜੀ ਲੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਲਪੀਜੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਗੈਸ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਗੈਸ ਲੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਚੰਗਿਆੜੀ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਐਲਪੀਜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਬਾਲਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ CO2 ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ‘ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਐਲਪੀਜੀ ਹਵਾ ਨਾਲੋਂ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਲਪੀਜੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਜਾਣ ਲਓ
ਪਿੰਡ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ, ਐਲਪੀਜੀ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਐਲਪੀਜੀ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ, ਭਾਵ ਪਾਵਰ ਕੱਟ ਦਾ ਇਸ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਕੋਲੇ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਐਲਪੀਜੀ ਨਾਲ ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਵਾਂਗ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਐਲਪੀਜੀ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ?
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਜਿੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਘੱਟ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਘੱਟ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਵੀ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ।
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਇਸ ਨੂੰ ਐਲਪੀਜੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਲੀਕ ਜਾਂ ਧਮਾਕੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ‘ਤੇ ਖਾਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਊਰਜਾ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਸਪਾਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਫਾਈ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਹੀਟ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੈੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਸੜਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
