US-Iran War: ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ
US-Iran War: ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੇਰਹਿਮ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਈਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਖਾਮੇਨੇਈ 86 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਜਾਣੋ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਵੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੇਰਹਿਮ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਈਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਿਆਂ ਹੈ।” ਖਾਮੇਨੇਈ 86 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਅਫਵਾਹਾਂ ਸਨ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਗਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਟਕਲਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹਿਸ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਕੌਣ ਬਣੇਗਾ। ਜਾਣੋ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ: ਕਿਵੇਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ?
ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਕੋਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹੈ, ਭਾਵ ਆਖਰੀ ਫੈਸਲਾ ਇਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਚੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ
ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 88 ਸੀਨੀਅਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਸਭਾ ਬੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹਰ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੋਟਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 88 ਸੀਨੀਅਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, 88 ਸੀਨੀਅਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ 88 ਸੀਨੀਅਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਸਭਾ ਬੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭਾ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਢੁਕਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੋਣ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ (ਸ਼ਰੀਆ) ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਗਿਆਨ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਸਮਝ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਯੋਗਤਾਵਾਂ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।
ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਕਿੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ?
ਈਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਢਾਂਚੇ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 1979 ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਰਫ ਦੋ ਲੋਕ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਬਣੇ ਹਨ। ਈਰਾਨੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਆਇਤੁੱਲਾ ਰੂਹੁੱਲਾ ਖਾਮੇਨੇਈ , ਪਹਿਲੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਬਣੇ। ਹੁਣ, ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੀਜਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗਾਰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਅੱਧੇ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦਾ ਆਖਰੀ ਫੈਸਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
