ਗਰਮੀਆਂ ‘ਚ ਕਾਲੇ ਕੋਟ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੀ ਅਪੀਲ… ਵਕੀਲ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਇਹ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ?

ਗਰਮੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਵੀ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ‘ਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਐਡਵੋਕੇਟ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਮਨੀ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਚ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਲੇ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਗਾਊਨ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲੇ ਕੋਟ ਅਤੇ ਗਾਊਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵਾਈਟ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ।

ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕਿਉਂ ਹਨ?

ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਗਮ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਉਥੋਂ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੇਸ਼ੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਵਾਂਗ। ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੰਗ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੰਗ ਜੱਜ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਆਸ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਲਈ ਚਿੱਟੇ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਇੱਕੋ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ।

ਕਾਲਾ ਕੋਟ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ?

‘ਕਾਲੇ ਕੋਟ’ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 1327 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਾ ਐਡਵਰਡ III ਨੇ “ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ” ਵਿਚ “ਡਰੈਸ ਕੋਡ” ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੱਜਾਂ ਲਈ ਪੁਸ਼ਾਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜੱਜਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੈਸ ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਰਜੈਂਟ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਿੱਗ ਪਹਿਨਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਾ ਐਡਵਰਡ III (1327-1377) ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਵੰਡ 1340 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਕਾਲਤ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਹੋਇਆ। 1340 ਵਿੱਚ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਿਆਂਇਕ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਲੰਬੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੱਜਾਂ ਲਈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਮਨੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨੂੰ 1534 ਤੱਕ ਪਹਿਨਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗਾਊਨ ਪਹਿਨੇ ਸਨ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕਦੋਂ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. 1635 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫਰ ਜਾਂ ਕੋਟ ਵਾਲੇ ‘ਕਾਲੇ ਚੋਗੇ’ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਮਨੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਚੋਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਜੱਜਾਂ, ਬੈਰਿਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਕਾਲੇ ਕੋਟ, ਗਾਊਨ, ਚਿੱਟੇ ਬੈਂਡ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿੱਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਤਿੰਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਚੋਗਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1685 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ II ਲਈ ਸਵੇਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਜਾ, 1694 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਰਾਣੀ ਮੈਰੀ II ਦੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੇਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈਰੀ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਲੇ ਚੋਲੇ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਤੀਜਾ, 1714 ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਇਹੀ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਤਾਲਵੀ ਜੱਜ, 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜੱਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਕਾਲੇ ਚੋਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਬੈਂਡ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਿੱਗ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਾਹੀ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ, ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ

ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਐਡਵੋਕੇਟਸ ਐਕਟ 1961 ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਕੀਲ ਲਈ ਸਫ਼ੈਦ ਕਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਕੋਟ ਪਹਿਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਕੀਲਾਂ ਲਈ ਗਾਊਨ ਪਹਿਨਣਾ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।