ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ‘ਚ ਹੈ ਭਾਰਤ? ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਬੋਲੇ- ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਹਵਾਲਗੀ ਤੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਤੈਅ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਲਈ ਰਸਮੀ ਬੇਨਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਸਲਾ ਤੈਅ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਢਾਕਾ ‘ਚ ਹੋਏ ਬੇ ਆਫ਼ ਬੰਗਾਲ ਕਨਵਰਸੇਸ਼ਨ 2026 ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ‘ਚ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਹਵਾਲਗੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਅਜੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਾਂਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ। ਮਾਮਲਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਅਗਸਤ 2024 ‘ਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ‘ਚ ਵਧੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਚਾਨਕ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਰਤ ਆਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਾਲਾਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਿਕਲਪ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣਾ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ‘ਚ ਹੁਣ ਤਾਰਿਕ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਸਮੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ‘ਚ ਹਸੀਨਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਕਾਰਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

2013 ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਫੈਸਲਾ

ਭਾਰਤ ਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਹਵਾਲਗੀ ਲਈ 2013 ‘ਚ ਸੰਧੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ‘ਚ 2016 ‘ਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੋਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ‘ਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਪਰਾਧਾਂ ਤੇ ਕੁਝ ਘਰੇਲੂ ਨਿਆਂਇਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਪਵਾਦ ਵੀ ਹਨ। ਭਾਰਤ ‘ਚ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਹਵਾਲਗੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਸਰਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ। ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਅੱਗੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ।

ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਅਸਰ

ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਹਵਾਲਗੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਚੱਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਪਾਰ, ਊਰਜਾ ਗ੍ਰਿਡ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਬੰਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਵਾਲਗੀ ਸੰਧੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।