ਅੱਤਵਾਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਤੱਕ SCO ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਗ੍ਹਾ
PM Modi SCO Summit: SCO ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ PM ਮੋਦੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਸਫਲ ਰਿਹਾ। SCO ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ, ਅਲੱਗਾਵਾਦ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।
SCO 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਗ੍ਹਾ
ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸ਼ੰਘਾਈ ਸਹਿਯੋਗ ਸੰਗਠਨ (SCO) ਦੇ 26ਵੇਂ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ 13 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ, ਚਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ SCO ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
SCO ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਧਰਤੀ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ, ਇੱਕ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ, ਅਲੱਗਾਵਾਦ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀ, ਅਲੱਗਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾੜੇ ਦੇ ਮਕਸਦਾਂ ਲਈ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਦੱਸਿਆ।
ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਮਾਪਦੰਡ ਅਸਵੀਕਾਰਯੋਗ
ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਮਾਪਦੰਡ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਦੱਸਿਆ। ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ SCO ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਫੋਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਿਤ ਆਯੋਜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ। ਇਹ SCO ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਹੈ।
SCO ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲ
SCO ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ 2026 ਦੀ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ SCO ਸਿਵਿਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਡਾਇਲਾਗ ਫੋਰਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ SCO ਯੰਗ ਆਥਰਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ SCO ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਹੈ।
SCO ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ
ਉੱਥੇ ਹੀ, ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ 7 ਜੂਨ, 2002 ਦੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਸਹਿਯੋਗ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ SCO ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਸ਼ੰਘਾਈ ਸਹਿਯੋਗ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, SCO ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।