ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਹ ਲੈਣਾ 14 ਸਿਗਰਟਾਂ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ: AQI.IN ਦੀ ਸਨਸਨੀਖ਼ੇਜ਼ ਰਿਪੋਰਟ
AQI.IN ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਬੰਗਲੁਰੂ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ PM2.5 ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹ ਘੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, AQI.IN ਨੇ ਇੱਕ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, AQI.IN ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 14 ਸਿਗਰਟਾਂ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਗੜਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, AQI.IN ਦਾ ਨਵੀਨਤਮ ਡੇਟਾ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ PM2.5-ਤੋਂ-ਸਿਗਰੇਟ ਸਮਾਨਤਾ ਮਾਡਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਰੀਡਿੰਗਸ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ, ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਿਹਤ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ AQI.IN ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
AQI.IN ਦੇ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਡੇਟਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਸਤ PM2.5 ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ 300 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। PM2.5 ਪਰਿਵਰਤਨ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 22 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਇੱਕ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਔਸਤ ਦਿੱਲੀ ਨਿਵਾਸੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 13 ਤੋਂ 14 ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹਨ ਮੁੰਬਈ, ਬੰਗਲੁਰੂ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਹਾਲਾਤ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਤੱਟਵਰਤੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਿਹਤਰ ਹਾਲਾਤ ਬਿਹਤਰ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਪੱਧਰ 80 ਤੋਂ 90 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਿਗਰਟਾਂ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ, PM2.5 ਔਸਤਨ 50 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਚੇਨਈ ਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਔਸਤਨ 40 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੋ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਂਗ ਮੰਨਣਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਹੈ, ਇਹ ਬਰੀਕ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਹਤ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ PM2.5 ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਸਾਹ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ 22 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ PM2.5 ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਇੱਕ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ?
AQI.IN ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ “AQI.IN ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ PM2.5 ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਬਰਕਲੇ ਅਰਥ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ,” । “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ PM2.5 ਦੇ 22 µg/m³ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡਾ ਸਿਸਟਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਰੀਡਿੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਧੂੰਆਂ’। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਲ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।”
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੂਗੋਲ, ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਭੂਗੋਲ, ਸੰਘਣੀ ਆਵਾਜਾਈ, ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਉਲਟ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਨੂੰ ਤੱਟਵਰਤੀ ਹਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੰਗਲੁਰੂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਹਰਿਆਲੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, AQI.IN ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ PM2.5 ਸੀਮਾ ਪੰਜ ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਾਹਰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਸਮਾਨਤਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਰੂਪਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਧਨ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਦਿੱਖ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਰੀਕ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਨਤੀਜੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਗੰਭੀਰ ਹਨ। AQI.IN ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਉਦੇਸ਼ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਡੇਟਾ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਾਰਵਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।”
ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ
AQI.IN ਆਪਣੇ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਮਾਨੀਟਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦਾ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਛੋਟੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਾਂ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਰ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਾਫ਼ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਿਗਰਟਾਂ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਢੁਕਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ, AQI.IN ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਲਈ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਇੱਕ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵੱਲ ਵੱਧਣਾ ਹੈ।
