ਜੂਨ ਤੋਂ ਬਦਲ ਗਏ UPI ਦੇ ਨਿਯਮ, ਇਹ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਆਨ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ
1 ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ UPI ਪੇਮੈਂਟਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਆਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਫੀਚਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1 ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ UPI ਪੇਮੈਂਟਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਆਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਫੀਚਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ UPI ਫਰਾਡ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਫੋਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਐਪਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਆਨ ਕਰ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ 5 ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਫਰਾਡ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
UPI ਪੇਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਨਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੀਚਰਸ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ UPI ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਅਹਿਮ ਬਦਲਾਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੌਰਾਨ ਕੇਵਲ UPI ਪਿਨ (PIN) ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਫੇਸ ਆਈਡੀ ਵਰਗੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਆਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ UPI ਪਿਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਲਕ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਲਤ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਜਾਂ ਫਰਜ਼ੀ ਪਛਾਣ ਰਾਹੀਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਸਿਸਟਮ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ 5 ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੈਟਿੰਗਾਂ
1. ਫੋਨ ਅਤੇ UPI ਐਪ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਲਾਕ ਆਨ ਕਰੋ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਫੇਸ ਅਨਲਾਕ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਐਕਟਿਵ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੂਗਲ ਪੇ (Google Pay), ਫੋਨਪੇ (PhonePe), ਪੇਟੀਐਮ (Paytm) ਜਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਐਪਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਆਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਫੋਨ ਹੱਥ ਲੱਗਣ ‘ਤੇ ਵੀ UPI ਐਪ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕੇਗਾ। ਨਵੇਂ UPI ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
2. ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਐਪਸ ਨੂੰ ਹਿਡਨ ਫੋਲਡਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਪਸ ਨੂੰ ਛਿਪਾਉਣ ਜਾਂ ‘ਹਿਡਨ ਫੋਲਡਰ’ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੋਲਡਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਪਾਸਵਰਡ ਜਾਂ ਪਿਨ ਨਾਲ ਲਾਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ UPI ਐਪਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਇਹ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਰਤ ਹੈ।
3. ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਨ ਰੱਖੋ
ਕਈ ਲੋਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ੱਕੀ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦੀ। ਬੈਂਕ ਅਤੇ UPI ਐਪਸ ਦੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਲੂ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਰਿੰਗਟੋਨ ਵੀ ਸੈੱਟ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਕਾਊਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਲਰਟ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਰਾਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
4. ਡੇਲੀ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟ ਸੈੱਟ ਕਰੋ
ਆਪਣੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਂ UPI ਐਪ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿਓ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਰਚਾ 10,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਲਿਮਿਟ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡਾ ਅਕਾਊਂਟ ਜਾਂ ਫੋਨ ਗਲਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਸੀਮਤ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
5. ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟ ਅਤੇ UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਬੰਦ ਰੱਖੋ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਬੰਦ ਰੱਖਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਕਈ ਬੈਂਕ ਅਤੇ UPI ਐਪਸ ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਫ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਅਕਾਊਂਟ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੰਭਾਵੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
