ਪਿਸਤੇ-ਬਾਦਾਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਜੂਰਾਂ ਤੱਕ, ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਏ ਮਹਿੰਗੇ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੋਵੇਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਪਈ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੋਵੇਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਪਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਭਾਰਤ ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 25 ਤੋਂ 30 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦਾ ਉਛਾਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਕਾਰਨ ਵਧੇਗੀ ਮਾਰ
19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਾਰੀ ਬਾਵਲੀ ਮੰਡੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਨੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਮਰਾ ਬਾਦਾਮ, ਪਿਸਤਾ, ਅੰਜੀਰ, ਹਿੰਗ ਅਤੇ ਖਜੂਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 25 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁਨੱਕਾ, ਖੁਰਮਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜੀਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ 10 ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮਾਲ ਜਾਂ ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਡੰਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਦਾਮ 1240 ਰੁਪਏ, ਪਿਸਤਾ 1500 ਰੁਪਏ, ਅੰਜੀਰ 1600 ਰੁਪਏ, ਹਿੰਗ 6000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਖੁਰਮਾਨੀ 800 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪਾਉਣਗੀਆਂ। ਹੋਰਮੂਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਝਟਕਾ
ਸਿਰਫ ਆਯਾਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੈ। ਹੋਰਮੂਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ 35 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਵਿਕਲਪਿਕ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭਾੜਾ ਅਤੇ ਲਾਗਤ 4 ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ
ਦਿੱਲੀ ਗ੍ਰੇਨ ਮਰਚੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਰੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੰਡਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਦਾ ਬੀਮਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਜੋਖਮ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਪਾਰੀ ਓਮਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤਕ ਮੋਹਿਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾ ਸਕ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਜੰਗ ਲੰਬੀ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਸਰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
