ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵਧ ਗਈ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਖਿਆ ਅਸਰ

ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਖਿਆ ਅਸਰ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ (Retail Inflation) ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 1.55% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ 2.07% ਹੋ ਗਈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਾਧਾ ਉੱਚ ਬੇਸ ਇਫੈਕਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੇਸ ਇਫੈਕਟ, ਜਿਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (CPI) ਟੋਕਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੇ 40 ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ 2.10% ਤੱਕ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਮੱਧਮ-ਮਿਆਦ ਦੇ ਟੀਚੇ 4% ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹੀ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਜੋ ਕਿ CPI ਬਾਸਕਟ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ -1.76% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ -0.69% ਹੋ ਗਈ।

ਕਿਉਂ ਵਧੀ ਮਹਿੰਗਾਈ?

ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਮੱਛੀ, ਤੇਲ, ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮਾਸ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਆਂਡੇ ਵਰਗੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਾਰਨ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ

ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 1.69% ਸੀ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 1.18% ਤੋਂ ਵੱਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 2.47% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 2.10% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਖੁਰਾਕੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ -0.70% ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ -0.58% ਰਹੀ।

ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਕੇ 3.09% ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿੰਗਾਈ 3.60% ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮਹਿੰਗਾਈ 4.40% ‘ਤੇ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਫਿਊਲ ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ ਦਰ ਵੀ ਘੱਟ ਕੇ 2.43% ਹੋ ਗਈ।