ਸਵਾ ਲੱਖ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਡਾ, 8 ਲੱਖ ਦਾ ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ, 16 ਲੱਖ ਰਿਆਲ ਦਾ 1 ਡਾਲਰ! ਕੀ ਪਾਸ਼ਾਣ ਯੁੱਗ ‘ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਈਰਾਨ?
ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ, ਈਰਾਨ ਗੰਭੀਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਡੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 100,000 ਰਿਆਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਆਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਤਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਕਈ ਰਾਹਤ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਰਿਆਲ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ‘ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅੰਡੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 1.25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਕੀਮਤ 8 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਆਂਡਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 15 ਲੱਖ ਰਿਆਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ 800,000 ਰਿਆਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 32 ਲੱਖ ਰਿਆਲ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਮਾਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 1 ਕਰੋੜ ਰਿਆਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਢੇ ਸੋਲਾਂ ਲੱਖ ਦਾ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਬੈਗ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਖਿਰ ਇਹ ਆਫ਼ਤ ਆਈ ਕਿਵੇਂ, ਅਤੇ ਕੀ ਈਰਾਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਾਸ਼ਾਣ ਯੁੱਗ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਈਰਾਨੀ ਰਿਆਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਤਨ ਅਤੇ ਸਾਢੇ ਸੋਲਾਂ ਲੱਖ ਦਾ ਗਣਿਤ
ਅੱਜ, ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 1,650,000 ਰਿਆਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੁਪਿਆ ਲਗਭਗ 17,200 ਈਰਾਨੀ ਰਿਆਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਰਿਆਲ ਦਾ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ 7 ਡਾਲਰ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਇੰਨੀ ਭਾਰੀ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸਾ ਗੁਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਿਚਰਡ ਨੇਫਿਊ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਦ ਆਰਟ ਆਫ਼ ਸੈਂਕਸ਼ਨਜ਼’ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਨਤਾ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਈਰਾਨ ਇਸ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਾਅ 2.0 ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਪਾਸ਼ਾਣ ਯੁੱਗ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ “ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਾਅ” ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਾਰ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਈਰਾਨ ਦਾ ਡਰੋਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੀ ਸੀ। 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਖਾਮੇਨੇਈ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਜੰਗ ਲਗਭਗ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਹੋਈ।
ਈਰਾਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹੇਠ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 50% ਤੱਕ ਦੇ ਟੈਰਿਫ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਹਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਕਿ “ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਟੋਨ ਏਜ ਯਾਨੀ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ” ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਪੀਟ ਹੇਗਸੇਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਈਰਾਨ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਅੰਡੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ
ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇੱਕ ਔਸਤ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਅੰਡੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 121,000 ਤੋਂ 140,000 ਰਿਆਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਨਾਗਰਿਕ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਆਂਡਿਆਂ ਲਈ 15 ਲੱਖ ਰਿਆਲ ਤੱਕ ਖਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੁੱਧ, ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਰੂਰਤ, ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ 8 ਲੱਖ ਰਿਆਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੋਟੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਐਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ (CSIS) ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੈਸਾ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਹੈ
ਈਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ
ਇਸ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕੂਪਨ” ਜਾਂ “ਕਾਲਾ-ਬਰਗ” ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਮੁੱਢਲੀ ਕਰਿਆਨੇ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ “ਕੀਮਤ ਨਿਯੰਤਰਣ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ” ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਰ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜਾ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਹਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰੀ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਿਆਲ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਮੁੱਲ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਲਈ ਕਤਾਰਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਲੰਬੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਬਾਅ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੱਤਾ
ਈਰਾਨ ਦਾ ਆਪਣੀ ਡਿੱਗਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ “ਰਾਹਤ ਫੀਸ” ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ “ਦੁਸ਼ਮਣ” ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ 20 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਵਸੂਲਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 150 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ। ਇਹ ਈਰਾਨ ਦਾ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਢਹਿਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਆਖਰੀ ਉਪਾਅ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬੰਬਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਆਰਥਿਕ ਰੂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲੈਣਗੀਆਂ, ਜਾਂ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਈਰਾਨੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਧੱਕ ਦੇਣਗੀਆਂ?
