ਧਨਤੇਰਸ ਅੱਜ… ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਖ਼ਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣ ਲਓ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ
ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਯਾਨੀ ਧਨਤੇਰਸ ਦਾ ਪਾਵਨ ਤਿਉਹਾਰ ਅੱਜ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਦਿਹਾੜੇ 'ਤੇ ਆਰੋਗਤਾ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ, ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਜੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਯਾਨੀ ਧਨਤੇਰਸ ਦਾ ਪਾਵਨ ਤਿਉਹਾਰ ਅੱਜ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਦਿਹਾੜੇ ‘ਤੇ ਆਰੋਗਤਾ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ, ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਜੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਬਰਕਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਹ ਕਾਮਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਅੰਨ-ਧਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਸ਼ੁੱਭ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਪਾਵਨ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ।
ਧਨਤੇਰਸ 2026: ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਧਨਤੇਰਸ ਪੂਜਾ ਤਿਥੀ: ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 6 ਨਵੰਬਰ 2026
ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ: ਸ਼ਾਮ 06:02 ਵਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 07:57 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ: 01 ਘੰਟਾ 56 ਮਿੰਟ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ: ਸ਼ਾਮ 05:32 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 08:09 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਕਾਲ: ਸ਼ਾਮ 06:02 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 07:57 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ, ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ
ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਜੋਤ ਜਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਥਮ ਪੂਜਨੀਕ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ, ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇਹ ਵਸਤਾਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਹਲ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪੂਰਨ ਫ਼ਲ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਪੂਜਾ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਿਆਰੀ
ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ: ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ: ਪੂਜਾ ਅਰੰਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਵੇ, ਫੁੱਲ, ਰੋਲੀ, ਅਕਸ਼ਤ (ਸਾਬਤ ਚੌਲ), ਮਿਠਾਈ, ਫਲ, ਧੂਫ਼ ਅਤੇ ਅਗਰਬੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਸਜਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਜੋਤ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕਰਨਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਦੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਦੀਵਾ ਬਾਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਧਨਤੇਰਸ ਦੀ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ
ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ: ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਓ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ।
ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ: ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਥਮ ਪੂਜ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰੋ।
ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਅਰਪਣ: ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਛਿੜਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਲੀ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਲੀ ਜਾਂ ਕਲਾਵਾ ਭੇਟ ਕਰੋ।
ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣਾ: ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਧੂਫ਼-ਬੱਤੀ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮੌਸਮੀ ਫਲਾਂ ਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਓ।
ਕਥਾ ਅਤੇ ਆਰਤੀ: ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਧਨਤੇਰਸ ਦੀ ਪਾਵਨ ਕਥਾ ਦਾ ਸ੍ਰਵਣ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰੋ।
ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ ‘ਤੇ ਦੀਵਾ ਰੱਖਣਾ: ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਮੁਖੀ ਜਾਂ ਚਾਰ ਮੁਖੀ ਦੀਵਾ (ਯਮ ਦਾ ਦੀਵਾ) ਜਗਾ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਰੋਗਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
