ਮੋਬਾਈਲਾਂ ‘ਤੇ ‘ਟੂੰ-ਟੂੰ’ ਦੀ ਗੁੰਜ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੈਂਡ ਹੋ ਰਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨਾਂ ‘ਤੇ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ‘ਟੂੰ-ਟੂੰ’ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੁਣ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਅਲਰਟ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ-ਲੱਖਾਂ ਰੀਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੀਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਹਿਮ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਸਕੀਮ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ’ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੋਖੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰੈਂਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਨੀਤੀਗਤ ਐਲਾਨਾਂ, ਬਜਟ ਦੀ ਵੰਡ, ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹੀ ਉਸ ਸਕੀਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ‘ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ’ ਨੇ ਇਸ ਪੁਰਾਣੀ ਰਵਾਇਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਰੀਲਾਂ

ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਇਸ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਾਸੇ-ਵਿਅੰਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰੀਲਾਂ, ਡਾਂਸ ਵੀਡੀਓਜ਼, ਲਿਪ-ਸਿੰਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰੈਂਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਫਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪੇਡ ਇਨਫਲੂਐਂਸਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਇਸ ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਆਡੀਓ ‘ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਖਰਾਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਕਾਮਯਾਬ ਸੰਚਾਰਕ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਬਣ ਰਹੀ ਰੀਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ‘ਪੀਅਰ-ਟੂ-ਪੀਅਰ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ’ (ਆਪਸੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ) ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੀ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਧਨ ਅਕਸਰ ਨਾਕਾਮ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਡਿਜੀਟਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਰਟ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਰੀਲਾਂ ਦੀ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵਧ ਰਹੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਛੋਟੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਾਲੇ ਇਹ ਮੰਚ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰੋਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਸਸ਼ਕਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼, ਕਲਾ ਅਤੇ ਹਾਸ-ਰਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਇਨਸਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।