Bhairav Battalion: ਹਾਈ ਟੈਕ ਹਥਿਆਰ, ਕਮਾਂਡੋ-ਲੈਵਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ, ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ? ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਦਿਖੇਗੀ
Bhairav Battalion in Republic Day Parade: ਇਸ ਸਾਲ, ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨਜਰ ਆਵੇਗੀ। ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ, ਹਾਈ-ਇੰਟੇਂਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਟੇਜਿਕ ਰਿਸਪਾਂਸ ਯੂਨਿਟ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਬਹਾਨੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਗਈ? ਆਓ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ।
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਯੂਨਿਟ ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਇਸ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੂਨਿਟ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸਪੈਸ਼ਲਾਈਜਡ ਯੂਨੀਟ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਤੇਜ਼, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਗਠਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ, ਹਾਈ-ਇੰਟੇਂਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਟੇਜਿਕ ਰਿਸਪਾਂਸ ਯੂਨਿਟ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਆਓ ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ। ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਕਿਉਂ? ਆਓ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ।
ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਬਟਾਲੀਅਨ?
ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀਆਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਇੰਟੇਂਸਿਟੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ (Quick Response): ਇਹ ਬਟਾਲੀਅਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ, ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ, ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਟੈਂਡਬਾਏ ਮੋਡ ‘ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਲੋਜ਼-ਕੁਆਰਟਰ ਬੈਟਲ (CQB) ਆਪਰੇਸ਼ਨ: ਇਸਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਗ ਥਾਵਾਂ, ਇਮਾਰਤਾਂ, ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ, ਜਾਂ ਬੰਧਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਰੇਸ਼ਨਸ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਮਾਂਡੋ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ: ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਜੰਪ, ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ, ਨਾਈਟ-ਵਿਜ਼ਨ ਆਪਰੇਸ਼ਨ, ਹਾਈ-ਰਿਸਕ ਐਂਮੁਸ਼ ਅਤੇ ਬੰਬ ਡਿਫਿਊਜਲ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ: ਇਹ ਯੂਨਿਟ ਅਸਾਲਟ ਰਾਈਫਲਾਂ, ਨਾਈਟ ਸਕੋਪ, ਸਨਾਈਪਰ ਸਿਸਟਮ, ਐਂਟੀ ਆਈਈਡੀ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਟਰਸੈਪਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ VVIP ਪ੍ਰੋਟੇਕਸ਼ਨ: ਕੁਝ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਬਣੀ?
ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, 2025 ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਉਸੇ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਅੱਤਵਾਦ, ਕੱਟੜਪੰਥੀ, ਸ਼ਹਿਰੀ-ਅਧਾਰਤ ਹਮਲੇ, ਆਈਈਡੀ ਧਮਾਕੇ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਧੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਬਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਮਾਰਟ, ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਗਠਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਾਲੀ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ, ਹਾਈ-ਰਿਸਕ ਵਾਲੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਵਧਾਉਣਾ, ਆਧੁਨਿਕ ਫੌਜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਣਨੀਤਕ ਬਟਾਲੀਅਨ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਟਾਲੀਅਨ ?
ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਨ।
ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ: ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘਾਤਕ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ।
ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ।
ਉੱਨਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ: ਡਰੋਨ-ਅਧਾਰਤ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ-ਐਕਟੀਵੇਟਿਡ IED ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਨਾ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਲਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ: NSG, CRPF ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਮੌਜੂਦਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 15 ਭੈਰਵ ਲਾਈਟ ਕਮਾਂਡੋ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਫੌਜ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ 25 ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੜਾਕੂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਲਈ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਫੌਜ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਫੈਂਟਰੀ, ਆਰਟਲਰੀ, ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ, ਸਿਗਨਲਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਂਬੈਂਟਸਪੋਰਟ ਆਰਮਸ ਤੋਂ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਕੋਲ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ?
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੇਕ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲ, ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕਈ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 700 ਬਟਾਲੀਅਨ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮੁੱਢਲੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹਨਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ
CRPF: 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੈਪਿਡ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਸ ਵੀ ਇਸੇ ਬਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੋਰਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
BSF: ਸੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸ ਦੀਆਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 190 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੋਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਹੱਦਾਂ ‘ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ।
ITBP: ਭਾਰਤ-ਤਿੱਬਤੀ ਸਰਹੱਦੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਜਵਾਨ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਆਦਿ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ।
SSB: ਸਸ਼ਸਤਰ ਸੀਮਾ ਬਲ ਦੀਆਂ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ। ਇਹ ਫੋਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਸਰਹੱਦਾਂ ‘ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ।
CISF: ਕੇਂਦਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸ ਦੀਆਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਨਿਟ/ਬਟਾਲੀਅਨ ਹਨ। ਇਹ ਫੋਰਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
NSG: ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੂਨਿਟ ਹੈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੀਵੀਆਈਪੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
