ਪੰਜਾਬਦੇਸ਼ਵਿਦੇਸ਼ਐਨਆਰਆਈਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗਮਨੋਰੰਜਨਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼ਖੇਡਾਂਆਟੋਕ੍ਰਾਈਮਧਰਮਵੀਡੀਓਸਿਹਤਲਾਈਫਸਟਾਈਲਕਾਰੋਬਾਰਟੈਕਨੋਲਜੀਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਈਬਰ ਅਟੈਕ, ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੇ ਠੱਗੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ

ਭਾਰਤ 'ਚ ਇੱਕ ਸਾਲ 'ਚ 14 ਲੱਖ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 2 ਲੱਖ ਹਮਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋਏ। ਸੰਤੋਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਨੇ NCRB ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ 66000 FIR ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੁੱਲ 1 ਲੱਖ 17 ਹਜ਼ਾਰ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਏ ਪਰ ਸਿਰਫ਼ 1100 ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲ ਸਕੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਦਰ ਸਿਰਫ 2% ਰਹੀ।

ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਈਬਰ ਅਟੈਕ, ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੇ ਠੱਗੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ
Future Crime Summit 2024 (Photo Credit: TV9 Telgu)
Follow Us
tv9-punjabi
| Updated On: 09 Feb 2024 21:01 PM

ਅਯੁੱਧਿਆ ‘ਚ ਰਾਮ ਲੱਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ‘ਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ‘ਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਆਈ. ਸੀ. ਸੀ. ਸੀ. ਸੀ.), ਹੋਰ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਇਸ ‘ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਾਅਲੀ ਕਿਊਆਰ ਕੋਡ ਜਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਦਾਨ, ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵੱਕਾਰ ਦੇ ਜਾਅਲੀ ਟੋਕਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜੋ ਭਾਰਤ ਆ ਕੇ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਐਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨੰਦਾ ਨੇ ਅੱਜ ਫਿਊਚਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਸਮਿਟ 2024 ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਕਦਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਸਰਕਾਰ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੀ-20 ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ICCCC, NASSCOM, ਡਾਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਈਬਰ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। CFCFRMS ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਰਥਿਕ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 1000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ।

ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਈਬਰ ਅਟੈਕ, ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੇ ਠੱਗੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ

ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੰਮੇਲਨ

ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਫਿਊਚਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਸਮਿਟ 2024 ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਫਿਊਚਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਏਆਈਆਈਡੀਈ ਸੀਓਈ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਕਨੀਕ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸੂਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਏਆਈਆਈਡੀਈ ਦੇ ਸੀਈਓ ਨਿਖਿਲ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਫਿਊਚਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਰੇ ਮਾਹਿਰਾਂ, ਸਬੰਧਤ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਹੋਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕੀਏ। ਇਸ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹੋਰ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਸਕਣ। ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅੰਕੜੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ

ਸੰਮੇਲਨ ‘ਚ ਆਏ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਜੀਪੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ ਅੱਠ ਖਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ 1.7 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਅਫਵਾਹ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰ ਤੋਂ ਯੂਪੀ ਬਿਹਾਰ ਲਈ ਮੁਫਤ ਬੱਸਾਂ ਖੁੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਸੀ। ਇਹ ਅਫਵਾਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਇੱਕ ਸਾਲ ‘ਚ 14 ਲੱਖ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ

ਭਾਰਤ ‘ਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ‘ਚ 14 ਲੱਖ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ 2 ਲੱਖ ਹਮਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੋਏ। ਸੰਤੋਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਨੇ NCRB ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ 66000 FIR ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੁੱਲ 1 ਲੱਖ 17 ਹਜ਼ਾਰ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਏ ਪਰ ਸਿਰਫ਼ 1100 ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲ ਸਕੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਦਰ ਸਿਰਫ 2% ਰਹੀ।

ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ 4530 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਪਰ ਰਿਕਵਰੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਿਹਤਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਸੰਤੋਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ 16500 ਥਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਾਈਬਰ ਥਾਣੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਫਿਊਚਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਸਮਿਟ 2024 ‘ਚ ਪਹੁੰਚੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਵਿਨੋਦ ਜੀ ਖੰਡਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਵਧਦੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਪਰਾਧ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।”

ਨਸ਼ਾ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ‘ਤੇ ਖਰੀਦੇ ਤੇ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ: ਰਾਕੇਸ਼ ਅਸਥਾਨਾ

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਅਸਥਾਨਾ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਾਧਨਾਂ, ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 62% ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ‘ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੌਮੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਐਮਯੂ ਨਾਇਰ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅੱਜ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਿਆਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਕੈਪਸੂਲ ਕੋਰਸ ਸਾਰੇ ਕੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰ ਨ੍ਰਿਪੁਲ ਰਾਓ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਨ੍ਰਿਪੁਲ ਰਾਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਆਰਥਿਕ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਲੋਕ ਸਿਰਫ 10% ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਬਿਹਤਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਨ੍ਰਿਪੁਲ ਰਾਓ ਡਿਜੀਟਲ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਡਿਸਕਵਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸੀਈਓ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਾਈਬਰ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਉਪਲਬਧ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰੋਡਿਸਕਵਰ ਦੇ ਸੀਈਓ ਨ੍ਰਿਪੁਲ ਰਾਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਫਿਊਚਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਸਮਿਟ 2024 ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਫਿਊਚਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਏਆਈਆਈਡੀਈ ਸੀਓਈ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸਾਈਬਰ ਕਾਨੂੰਨ ਮਾਹਿਰ, ਐਥੀਕਲ ਹੈਕਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੋਵੇਂ ਹਨ ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਵਧੇ ਹਨ, ਉਸ ‘ਚ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਏਸੀਪੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਫਰਾਡ ਕਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਪਰਾਧ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Punjab Budget Session: ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ 'ਤੇ ਚੇਤਨ ਸਿੰਘ ਜੌੜਾਮਾਜਰਾ ਨੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ
Punjab Budget Session: ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ 'ਤੇ ਚੇਤਨ ਸਿੰਘ ਜੌੜਾਮਾਜਰਾ ਨੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ...
Himachal Congress Crisis: ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਜੇਪੀ ਦੀ ਕੀਤੀ ਤਾਰੀਫ਼, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਭੁਪਿੰਦਰ ਹੁੱਡਾ ਨੇ ਕਹੀ ਇਹ ਗੱਲ
Himachal Congress Crisis: ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਜੇਪੀ ਦੀ ਕੀਤੀ ਤਾਰੀਫ਼, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਭੁਪਿੰਦਰ ਹੁੱਡਾ ਨੇ ਕਹੀ ਇਹ ਗੱਲ...
Punjab Budget Session: ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ 'ਤੇ ਅਨਮੋਲ ਗਗਨ ਮਾਨ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਮਲਾ, ਕਿਹਾ 'ਸ਼ਰਮ ਕਰੋ'
Punjab Budget Session: ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ 'ਤੇ ਅਨਮੋਲ ਗਗਨ ਮਾਨ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਮਲਾ, ਕਿਹਾ 'ਸ਼ਰਮ ਕਰੋ'...
IGP ਸੁਖਚੈਨ ਗਿੱਲ ਨੇ ਸ਼ੁਭਕਰਨ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੀ ਵੱਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
IGP ਸੁਖਚੈਨ ਗਿੱਲ ਨੇ ਸ਼ੁਭਕਰਨ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੀ ਵੱਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ...
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹੀ 'ਆਪ' ਦੇ ਕੁਲਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ, VIDEO
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹੀ 'ਆਪ' ਦੇ ਕੁਲਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ, VIDEO...
WITT: ਟੀਵੀ-9 ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਚ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ​​ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਬੋਲੇ
WITT: ਟੀਵੀ-9 ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਚ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ​​ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਬੋਲੇ...
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ CM ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ, 410 ਹਾਈਟੈਕ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਹਰ ਝੰਡੀ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ CM ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ, 410 ਹਾਈਟੈਕ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਹਰ ਝੰਡੀ...
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਸਨਮਾਨ ਨਿਧੀ ਦੀ 16ਵੀਂ ਕਿਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਰੀ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਸਨਮਾਨ ਨਿਧੀ ਦੀ 16ਵੀਂ ਕਿਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਰੀ...
Punjab: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ 410 ਹਾਈ-ਟੈਕ ਮਹਿਲਾ ਮਿੱਤਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ
Punjab:  ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ 410 ਹਾਈ-ਟੈਕ ਮਹਿਲਾ ਮਿੱਤਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ...
Stories