ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨੇ ਰਚੀ ਸੀ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇੜੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵ; ਹੋਰ ਕੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ?

ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨੇ ਰਚੀ ਸੀ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇੜੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵ; ਹੋਰ ਕੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ?

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (UN) ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਨਵੰਬਰ ‘ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨੇ ਰਚੀ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ‘ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਇਨ ਦਿ ਸਬਕਾਨਟੀਨੈਂਟ’ (AQIS) ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ।

‘ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਇਨ ਦਿ ਸਬਕਾਨਟੀਨੈਂਟ’ ਇੱਕ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ‘ਚ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ, ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਨਾਲੋਂ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਛੋਟੇ, ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸੈੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਹੁਣ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ AQIS ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 2025 ‘ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ‘ਚ ਸੈੱਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ AQIS ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਉਠਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ (NIA) ਦਿੱਲੀ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। NIA ਦੁਆਰਾ ਮਈ ‘ਚ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ‘ਚ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਮੁਲਜ਼ਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ “ਟੈਰਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ” ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਰਾਕੇਟ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਇੰਪਰੂਵਾਈਜ਼ਡ ਐਕਸਪਲੋਸਿਵ ਡਿਵਾਈਸ (IED) ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ ਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਜੰਗਲ ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

14 ਮਈ ਨੂੰ, ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ NIA ਨੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਸੰਬੰਧੀ 7,500 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵੱਡੇ IED ਕਾਰ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ‘ਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ‘ਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਆਈਈਡੀ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਚੱਜੇ, “ਲੈਬਰੋਟਰੀ-ਗ੍ਰੇਡ” ਢੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ‘ਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ‘ਅੰਸਾਰ ਗਜ਼ਵਤ-ਉਲ-ਹਿੰਦ’ (AGuH) ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਡਿਊਲ ਦਾ “ਇਨ-ਹਾਊਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰ” ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ AQIS ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਮਾਡਿਊਲ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ AQIS ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ‘ਚ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਜਸਿਰ ਬਿਲਾਲ ਵਾਨੀ, ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ “ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ” ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ‘ਚ ਅਲ-ਫਲਾਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਵੀ ਰਿਹਾ।

ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਡਾਕਟਰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧਮਾਕੇ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ‘ਚ ਵੀ ਆਈ। ਡਾ. ਅਦੀਲ ਅਹਿਮਦ ਰਾਥਰ ਨੇ ਜਸਿਰ ਤੇ ਡਾ. ਉਮਰ-ਉਨ-ਨਬੀ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।

ਡਾਕਟਰ ਉਮਰ-ਉਨ-ਨਬੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹੀ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕਾਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਮਾਕੇ ‘ਚ 11 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।

ਐਨਆਈਏ ਦੀ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਅੱਗੇ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਅਦੀਲ ਨੇ ਜਸੀਰ ਨੂੰ ਆਈਈਡੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ (ਐਨਪੀਕੇ ਖਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ) ਤੇ ਪਾਊਡਰ ਸ਼ੂਗਰ, ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ‘ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਡਾ. ਉਮਰ ‘ਤੇ ਇਮਪ੍ਰੋਵਾਈਜ਼ਡ ਰਾਕੇਟ ਆਈਈਡੀ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ‘ਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਸੀਰ ਨੇ “ਰਾਕੇਟ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਅਨੁਪਾਤ” ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਟਿਊਬ ਤੇ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ “ਅੱਤਵਾਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ” ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਤੇ ਏਆਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਜਸੀਰ ਨੇ ਡਾ. ਉਮਰ, ਡਾ. ਮੁਜ਼ਮਿਲ ਸ਼ਕੀਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸਹਿ-ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੰਗਲਾਂ ‘ਚ ਰਾਕੇਟ ਆਈਈਡੀ ਬਣਾਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ।