ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸਵੀਕਾਰ
ਆਂਵਲਾ ਦੇ ਬੀਜ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਪਤੰਜਲੀ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। 70,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਰੋਤ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਜ਼ੀਰੋ-ਵੇਸਟ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਫਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਬਰਬਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ Eco Friendly ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ, ਆਂਵਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇਲਾਜ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਚਨ ਤੱਕ, ਹਰ ਘਰ ਇਸ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਫਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਅਕਸਰ ਅਣਦੇਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਕਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਪਤੰਜਲੀ ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਇਸ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਪਤੰਜਲੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਆਂਵਲਾ ਦੇ ਬੀਜ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਫਲ ਦੇ ਗੁੱਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਛੋਟੇ ਬੀਜ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ, ਓਮੇਗਾ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ, ਲਿਨੋਲੀਕ ਐਸਿਡ, ਕਵੇਰਸੇਟਿਨ, ਕੈਟੇਚਿਨ, ਗੈਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਫਲੇਵੋਨੋਇਡਜ਼ ਅਤੇ ਸੈਪੋਨਿਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲ, ਚਮੜੀ, ਵਾਲਾਂ, ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਏ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੋਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਤਪਾਦ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਪਸੂਲ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਫਾਈਟੋਨਿਊਟ੍ਰੀਐਂਟ ਤੇਲ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਅਣਦੇਖੀ ਨਹੀਂ ਗਈ ਹੈ। ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਸੀਐਸਆਈਆਰ, ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੋਜ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੋਜ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਤਿੰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
70 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਇਆ
ਆਂਵਲਾ ਬੀਜ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਪਤੰਜਲੀ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। 70,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਰੋਤ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਜ਼ੀਰੋ-ਵੇਸਟ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਫਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਬਰਬਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਧੇਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਂਵਲਾ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਲਈ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਮੌਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਖੋਜ
ਪਤੰਜਲੀ ਦੀ ਆਂਵਲਾ ਬੀਜ ਖੋਜ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ – ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਵੀਨਤਾ।
ਪੇਂਡੂ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਕਿਸਾਨ ਅਕਸਰ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਸਮਝ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਬੀਜ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁਣ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 75,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਥਿਰਤਾ: ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਪਤੰਜਲੀ ਇੱਕ ਸਰਕੂਲਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫਲ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੈਵਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਸੋਰਸਿੰਗ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਵੀਨਤਾ: ਪਤੰਜਲੀ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲਿਨੋਲੀਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਨਿਯਮ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਭੋਜਨ, ਆਯੁਰਵੇਦ-ਅਧਾਰਤ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਪੂਰਕਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਪੇਟੈਂਟ ਕੀਤੇ ਫਾਇਨਲ
2024 ਵਿੱਚ, ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਆਂਵਲਾ ਬੀਜ ਐਬਸਟਰੈਕਟ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਕਈ ਪੇਟੈਂਟ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ। ਖੋਜ ਨਤੀਜੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਰਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੂਸ਼, ਇੰਡੀਅਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਨੈਚੁਰਲ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਹਰਬਲ ਰਿਸਰਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਖ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ। ਅੱਜ, ਪਤੰਜਲੀ ਦੀ ਆਂਵਲਾ ਬੀਜ ਖੋਜ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਨਵੀਨਤਾ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਗਿਆਨ, ਜਦੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਿਹਤ ਹੱਲ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
