ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਦੋਸਤ ਆਇਆ ਕੰਮ, ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ 50% ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ
Hormuz crisis: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮਈ ਵਿੱਚ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 50 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਈ
ਈਰਾਨਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਤੇ ਬਣੇ ਸੰਕਟ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਐਨਰਜੀ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਡਾਟਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰੀਬ 50 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿਕਲਪਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰਸਤਾ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਨੌਸੈਨਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਈਰਾਨੀ ਕਾਰਗੋ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ।
ਉਹਦਾ ਹੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਪਲਾਈ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟੀ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰੀਬ 6.7 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਘਟ ਕੇ ਕਰੀਬ 3.4 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 13 ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੁੱਬ ਵੀ ਗਿਆ।
ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਉਂ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦਾ ਤੇਲ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ Marco Rubio ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦੇ। ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 303 ਅਰਬ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਉਥੇ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦਾ ਤੇਲ ਮੁੜ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕੇ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। 2019 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਖਰੀਦ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦਾ ਭਾਰੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਜਾਮਨਗਰ ਸਥਿਤ Reliance Industries ਦੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਮੁੜ ਉਥੋਂ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 4.17 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸੰਕਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।