RBI MPC Meeting: ਘਰ ਤੇ ਗੱਡੀ ਦਾ ਲੋਨ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਮਹਿੰਗਾ? 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਰੇਪੋ ਰੇਟ
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਅੱਜ ਰੇਪੋ ਰੇਟ 'ਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵੱਧ ਕੇ 5.5 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਮੌਦ੍ਰਿਕ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ ਯਾਨੀ MPC ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ‘ਤੇ ਅੱਜ 7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ‘ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲਦੇ ਦਿਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਅੱਜ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ‘ਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵੱਧ ਕੇ ਸਿੱਧਾ 5.5 ਫੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਰਵਰੀ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ‘ਚ ਵਾਧਾ ਕਰੇਗਾ। ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਦਰਾਂ ਵਧਣਾ ਹੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਲਈ RBI ਕੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗਾ।
ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ‘ਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਵਾਧਾ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਈ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਜਤਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਇਸ ਵਾਰ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਕਈ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਤੋਂ MPC ਨੇ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਅੱਜ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੇਪੋ ਰੇਟ 5.5 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ RBI ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਕੀ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਅੱਗੇ ਵੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੇਟ ਹਾਈਕ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਏ ਹਨ ਕਿ ਕੀ RBI ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਊਟ੍ਰਲ ਰੁਖ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗਾ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
RBI ਦੇ ਇਸ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਸਮੀਖਿਆ ‘ਚ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 ਲਈ ਰਿਟੇਲ ਮਹਿੰਗਾਈ (CPI) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 5 ਫੀਸਦੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਹਾਲ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ‘ਚ ਅੰਕੜੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ ‘ਚ ਰਿਟੇਲ ਮਹਿੰਗਾਈ 4.45 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਅਗਸਤ ‘ਚ ਵੱਧ ਕੇ 4.82 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਹ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ RBI ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਨੁਮਾਨ ‘ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਤੇ ਕਮੋਡਿਟੀ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਜੇਕਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰਫ਼ਤਾਰ
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 7.8 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਛਿਮਾਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ‘ਚ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ RBI ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਅਸਰ ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ‘ਚ ਵਾਧੂ ਨਕਦੀ
ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਵਾਧੂ ਨਕਦੀ ਯਾਨੀ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ‘ਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਕਰੀਬ 12 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ OMO ਵਿਕਰੀ ਤੇ VRRR ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਇਹ ਨਕਦੀ ਘਟ ਕੇ ਕਰੀਬ 4 ਤੋਂ 6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ‘ਚ ਆ ਗਈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ‘ਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਸਰਪਲੱਸ 5.03 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। Source: TV9Hindi.com