ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ ਇਹ ਫਾਇਦੇ, ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਹੁਲਾਰਾ!
Iran-US Peace Deal: ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਪਿਆ, ਘੱਟ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਵਪਾਰਕ ਮਾਹੌਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ
ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ, ਵਪਾਰਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ। ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ, ਜਿਸ ‘ਤੇ 19 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜੇਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਹਨ, ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ 107 ਦਿਨਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰੀ ਸੰਕਟ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਲਈ ਰਾਹਤ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਆਰਥਿਕ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ GTRI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਲਈ – ਜੋ ਕੱਚੇ ਤੇਲ, LPG, ਅਤੇ LNG ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਵਧਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ, ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਵਧੇ ਹੋਏ ਮਹਿੰਗਾਈ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। PTI ਨੇ GTRI ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਜੈ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਰਥਿਕ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਆਪਣੀ LPG ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ LNG ਆਯਾਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਰੋਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਆਯਾਤ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ, ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਿਫਾਇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਮੰਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਕਰਨ, ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਵਣਜ ਸਕੱਤਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰ
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ GCC ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਾਮਾਨ, ਰਿਫਾਇੰਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ, ਅਨਾਜ, ਚੌਲ, ਮਾਸ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ, ਜੇਮਸ ਐਂਡ ਜਵੇਲਰੀ, ਰਸਾਇਣ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਕੱਚਾ ਤੇਲ, LNG, LPG, ਪੈਟਰੋ ਕੈਮੀਕਲ, ਖਾਦ, ਪਲਾਸਟਿਕ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਣਿਜ ਬਾਲਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਧੇ, ਅਤੇ ਰੁਪਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ
ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ; ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਇਕੁਇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਰੁਪਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। 15 ਜੂਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਂਟ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਭਗ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਡਿੱਗ ਕੇ ਲਗਭਗ $83-$84 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ 87 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਹੋਈ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ 0.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ, ਜੋ ਕਿ ਡਾਲਰ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਬਾਹਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਇਹ 95.32 ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ 94.95 ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 95.11 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ।