ਕੀ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ₹5800 ਕਰੋੜ ਦਾ E-3 ਸੈਂਟਰੀ ਜਹਾਜ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਤਬਾਹ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ

ਕੀ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ₹5800 ਕਰੋੜ ਦਾ E-3 ਜਹਾਜ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਤਬਾਹ?

ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਦਰਮਿਆਨ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਫੌਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਸਥਿਤ ‘ਪ੍ਰਿੰਸ ਸੁਲਤਾਨ ਏਅਰਬੇਸ’ ‘ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ E-3 ਸੈਂਟਰੀ (E-3 AWACS) ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ ਏਅਰਬੇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ 6 ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ 29 ਆਤਮਘਾਤੀ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਚਕਨਾਚੂਰ

ਇਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ E-3 ਸੈਂਟਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੋਇੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਸ ਖਾਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 4,100 ਕਰੋੜ ਤੋਂ 5,800 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਕਮਾਂਡ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ’ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੋਏ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੇਲ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਖ਼ਾਸ ਹੈ E-3 ਸੈਂਟਰੀ ਜਹਾਜ਼?

E-3 ਸੈਂਟਰੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ‘ਉੱਡਦਾ ਹੋਇਆ ਰਡਾਰ ਸਟੇਸ਼ਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਰਡਾਰ ਡੋਮ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਣੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 13 ਤੋਂ 19 ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 4 ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 16 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 6 ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਜਣਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਔਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ।

ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਵੀ ਦਾਅਵਾ

ਇਰਾਨ ਦੀ ‘ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰਪਸ’ (IRGC) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ MQ-9 ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਰਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ F-16 ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੰਗ ਦਾ ਦਾਇਰਾ

ਇਹ ਹਮਲਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਹੁਣ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੂਤੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਚਰਮ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।