ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਬਣੀ EVM ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਮਸ਼ੀਨ ਧਿਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੈਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ?

ਈਵੀਐਮ ਮਸ਼ੀਨ

ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2024 ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜ਼ੋਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਨ। ਚੋਣਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਵੀ ਜਲਦੀ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਚੋਣ ਸੈਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਈਵੀਐਮ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਈਵੀਐਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ EVM ਮਸ਼ੀਨ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਈਵੀਐਮ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਹੈਕ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- EVM ‘ਚ ਕਮੀ

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਈਵੀਐਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਈਵੀਐਮ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਈਵੀਐਮ ਵਿੱਚ ਕਮੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਈਵੀਐਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸਾਲ 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਈਵੀਐਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਬੈਲਟ ਪੇਪਰ ਦੀ ਥਾਂ ਈਵੀਐਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਈਵੀਐਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਈਵੀਐਮ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ।

EVM: ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਈਵੀਐਮ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਈਵੀਐਮ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਈਵੀਐਮ ਦੇ ਦੋ ਯੂਨਿਟ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ ਅਤੇ ਬੈਲਟਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦੋ ਯੂਨਿਟ ਪੰਜ ਮੀਟਰ ਕੇਬਲ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ (CU) : ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ ਪ੍ਰੀਜ਼ਾਈਡਿੰਗ ਅਫਸਰ ਯਾਨੀ ਰਿਟਰਨਿੰਗ ਅਫਸਰ (RO) ਕੋਲ ਹੈ।

ਬੈਲਟਿੰਗ ਯੂਨਿਟ (BU): ਬੈਲਟਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੀਜ਼ਾਈਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਬੈਲਟ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੋਟਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੀਲੇ ਬਟਨ ਅਤੇ ਬੈਲਟਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

EVM ਅਤੇ VVPAT

ਹੁਣ ਵੋਟਰ ਵੈਰੀਫਾਈਬਲ ਪੇਪਰ ਆਡਿਟ ਟ੍ਰੇਲ (VVPAT) ਵੀ EVM ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਰਚੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਲਿੱਪ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ ਵੋਟ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟ ਸਹੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਪਈ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਕੀ EVM ਹੈਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਈ.ਵੀ.ਐਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਇਕੱਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਕਿੰਗ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈਕਿੰਗ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ EVM ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਲਈ ਕੋਈ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਰਿਸੀਵਰ ਜਾਂ ਡੀਕੋਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਡਿਵਾਈਸ, ਵਾਈ-ਫਾਈ ਜਾਂ ਬਲੂਟੁੱਥ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਈਵੀਐਮ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸੇ ਦਿਨ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਿਨ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।