Hartalika Teej 2026: ਤੀਜ ‘ਤੇ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਨੇ ਹਰਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ

ਭਾਦਰੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਹਰਤਾਲਿਕਾ ਤੀਜ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ 14 ਸਤੰਬਰ, ਸੋਮਵਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਹ ਔਖਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਰਤਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਕਜਰੀ ਤੀਜ ਸਮੂਹ ਸੁਹਾਗਣ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅਤਿਅੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਨ-ਬਿੰਨ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੱਥਾਂ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਸਜਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਚੋਣ ਤੱਕ, ਹਰੇਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਅਧਿਆਤਮਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੂਜਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਥਾਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸੁਹਾਗ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਚੋਣ

ਤੀਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ਹੱਥਾਂ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਲਗਾਉਣਾ ਅਖੰਡ ਸੁਹਾਗ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦਿਨ ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਾਲ ਅਤੇ ਹਰਾ ਰੰਗ ਸੁਹਾਗ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਚੂੜੀਆਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਸੱਜ ਕੇ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਲਈ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਭਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਹਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯੋਗ ਪਹਿਰਾਵੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਸੰਪੰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਪੂਜਨ, ਕਥਾ ਅਤੇ ਰਾਤਰੀ ਜਾਗਰਣ ਦਾ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ

ਇਸ ਪਾਵਨ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਜਲਾ ਜਾਂ ਫਲਾਹਾਰੀ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ 16 ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਧੂਰ, ਬਿੰਦੀ, ਮਹਾਵਰ, ਚੂੜੀਆਂ ਆਦਿ ਸੁਹਾਗ ਸਮੱਗਰੀ ਭੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਪੂਰੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਹਰਤਾਲਿਕਾ ਤੀਜ ਦੀ ਵਰਤ ਕਥਾ ਸਰਵਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਗਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹ ਕੇ ਅਸੀਸ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਆਸਥਾ ਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਮਿਠਾਸ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਦਿਹਾੜੇ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚੇਤ

ਤੀਜ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਮੌਕੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਬੇਹੱਦ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਰਤ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਦਿਨ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਕਟਵਾਉਣਾ, ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਜਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਾ, ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅਨਾਦਰ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਬੁਰਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਲਿਆ ਕੇ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ੁੱਧ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਇਸ ਕਠਿਨ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਸੰਪੰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ‘ਤੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਸਦਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।