ਕਿਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸਜਾਵਟ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵਾਂ ਦੀ ਹੈ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ
Ganesh Chaturthi: ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਰੌਣਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪੰਡਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਬੇਸ਼ੱਕ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਰੰਗ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਯਾਤਰੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਲਾਲਬਾਗਚਾ ਰਾਜਾ
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਲਾਲਬਾਗਚਾ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਅਧੂਰਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਿਵਿਨਾਇਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਸਾਲ 1934 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਲਾਲਬਾਗਚਾ ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਦਾ ਪਰਿਆਏ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਪੂਜਨੀਕ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਦੇਵੀ ਸਥਿਤ ਸਿੱਧਿਵਿਨਾਇਕ ਮੰਦਰ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਣੇਸ਼ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣੇ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ
ਪੁਣੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਮੰਤ ਦਗਡੂਸ਼ੇਠ ਹਲਵਾਈ ਗਣਪਤੀ ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉਤਸਵ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਗਣਪਤੀਪੁਲੇ ਵਿੱਚ ਆਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਸੰਗਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਵੈੰਭੂ ਗਣਪਤੀ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਝਲਕ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਖੈਰਾਬਾਦ ਗਣੇਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੱਧਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੰਗ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2026 ਲਈ 69 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਪੰਚਮੁਖੀ ਸੰਕਟਹਾਰਾ ਮਹਾ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਣਪਤੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਣੀਪਕਮ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਣੀਪਕਮ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਅਨੁਭਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਸਿੱਧੀ ਵਿਨਾਇਕ ਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਆਪਣੀ ਸਵੈੰ ਪ੍ਰਗਟ ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਨਾਇਕ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਗੋਆ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਸ਼ਨ
ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਚੋਵਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਪੰਡਾਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਰਸਮਾਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਟੋਲੀ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਮੌਸਮੀ ਫਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਛੱਤ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।